شماره: 92-105465
تاریخ: ۱۳۹۲/۰۴/۱۳
استانداردهای FATF و نقش بانکها در مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم
جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال میگردد.
با سلام احتراما همان گونه که استحضار دارند یکی از مهمترین نهادهای بین المللی فعال و پیشرو در زمینه (Financial Action Task Force٫FATF) مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم گروه ویژه اقدام مالی است. ماموریت اصلی این گروه که در سال ۱۹۸۹ میلادی و در پاسخ به نگرانیهای فزاینده ناشی از پدیده شوم پولشویی و به ابتکار کشورهای عضو گروه هفت تشکیل گردید تدوین استانداردهای بین المللی در زمینه مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم و ترغیب کشورها به اجرای آنها است. استانداردهای مزبور در قالب مجموعه ای از توصیه ها و رهنمودها منتشر میشوند و بر حسب بازخوردهای دریافتی و ضرورت های ناشی از رویدادها و تحولات بین المللی هر چند سال یکبار مورد ارزیابی و بازنگری قرار می گیرند. در سال ۱۹۹۰ میلادی و برای نخستین بار توصیه های گروه ویژه در قالب سندی موسوم به توصیه های چهل گانه گروه ویژه اقدام مالی - که صرفا معطوف به موضوع مبارزه با پولشویی بود - تدوین گردید مفاد سند مذکور یک بار در سال ۱۹۹۶ و بار دیگر در سال ۲۰۰۳ مورد اصلاح و بازنگری قرار گرفت ،همچنین پس از وقوع حوادث یازده سپتامبر سال ۲۰۰۱ در آمریکا گروه ویژه اقدام به تدوین و انتشار هشت توصیه جدید در زمینه مبارزه با تأمین مالی تروریسم نمود که در اجلاس سال ۲۰۰۴ این گروه یک توصیه دیگر نیز به آنها افزوده شد و در مجموع به توصیه های ویژه معروف شدند. پس از آن گروه مذکور با مشارکت برخی کشورها و سازمانهای بین المللی بویژه صندوق بین المللی پول و سازمان ملل متحد مجموعه چهل و نه توصیه را مورد اصلاح و بازنگری کلی قرار داد سرانجام گروه ویژه ضمن بازنویسی اصلاح و ادغام چهل و نه توصیه پیشین و اضافه کردن چند توصیه جدید در خصوص موضوع تامین مالی اشاعه سلاح های کشتار جمعی سند جدیدی را قالب چهل توصیه و با عنوان «استانداردهای بین المللی مبارزه با پولشویی تامین مالی تروریسم و اشاعه سلاحهای کشتار جمعی تنظیم و در فوریه سال ۲۰۱۲ منتشر نمود. در حال حاضر مجموعه چهل توصیه سال ۲۰۱۲ این گروه مهمترین سند بین المللی در زمینه مبارزه با پولشویی به شمار میرود که در واقع جایگزین توصیه های چهل و نه گانه پیشین گروه ویژه اقدام مالی شده است. این نکته بسیار حائز اهمیت است که سند مزبور اگرچه به لحاظ شکلی، جنبه توصیه ای برای کشورها داشته و فاقد ضمانت اجرایی است لیکن با توجه به مقبولیت گسترده آن نزد کشورها و سازمانهای بین المللی از اعتبار و جایگاه بسیار بالایی برخوردار است به گونه ای که از سوی ۱۸۰ کشور دنیا به صورت رسمی مورد تایید قرار گرفته و به عنوان منبع و مرجع اصلی برای تدوین قوانین و مقررات مبارزه با پولشویی توسط کشورها شناخته میشود. افزون بر آن با تصویب مراجع قانونگذاری برخی کشورها توصیه های موصوف عینا و به صورت یکپارچه وارد نظام حقوقی آنها شده و به صورت قانون درآمده است. با توجه به مراتب فوق و نظر به اهمیت و جایگاه سند مزبور اداره مبارزه با پولشویی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ترجمه این سند مهم را در دستور کار خود قرار داد تا علاوه بر اقدامات اجرایی و عملیاتی جاری گام دیگری را در زمینه گسترش ادبیات موضوعی در این زمینه برداشته و مرجعی را برای مدیران کارشناسان و علاقمندان به مقوله مزبور فراهم آورد. امید است ترجمه این سند که با حمایت و پشتیبانی مقامات عالی رتبه بانک مرکزی و همکاری صمیمانه اداره روابط عمومی این بانک در قالب کتابی با عنوان استانداردهای بین المللی مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم به زیور طبع آراسته گردید بتواند نقشی موثر - هر چند اندک - در توسعه و تعمیق ادبیات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم در میهن عزیزمان ایران داشته باشد.
مدیریت کل مقررات مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی
اداره مبارزه با پولشویی
عبدالمهدی ارجمند نژاد
