اقدامات پیشگیرانه و مدیریتی بحرانهای مالی و بانکی در نظام مالی و بانکی کشور
شماره: ۹۷۳۱۳۱۲
تاریخ: ۱۳۹۷٫۰۲٫۰۵
جهت اطلاع مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک موسسات اعتباری غیربانکی و بانک مشترک ایران - ونزوئلا ارسال میشود.
با سلام :
احتراما، همان گونه که استحضار دارند بحرانهای مالی و بالأخص بحرانهای بانکی تهدیدهایی هستند که به طور بالقوه می توانند ثبات و سلامت نظام مالی و بانکی را در هر کشوری با مخاطرات جدی مواجه سازند. بر همین اساس ضروری است مقامات سیاستگذار و ناظر بازارهای مالی اقدامات و تدابیر لازم برای پیشگیری و مدیریت بحران ها را اتخاذ نمایند تا بتوانند علاوه بر نشان دادن واکنش سریع به وقایع بحرانی با کمترین هزینه آن را مدیریت نمایند. در همین خصوص بحران مالی سال ۲۰۰۷ میلادی و آثار آن بر بخش واقعی اقتصاد در کشورهای درگیر به خوبی نشان داد که مقامات بخشهای مختلف مالی در کشورهای ذی ربط در انجام واکنشهای سریع جهت کنترل ریسک ها و ضعف هایی که آنها را تهدید میکرد ضعف ها و کاستیهای جدی داشتند. لذا برای رفع این نقیصه، سازمانهای بین المللی نظیر هیات ثبات مالی بانک تسویه بین المللی و همچنین مقامات ناظر مالی در کشورهای عمدتا توسعه یافته اصلاحات مختلفی را در حوزه های سه گانه ایجاد ترتیبات نهادی مناسب تدارک اطلاعات کافی و مربوط و تدارک ابزارهای قوی و کارا در چارچوبهای قانونی و مقرراتی خود اعمال نمودند از جمله مهمترین این نوآوری ها در پیشگیری و مواجهه با بحرانهای مالی و بانکی ایجاد چارچوبهای نهادی و ابزارهای اجرایی قوی در خصوص موضوعات بازسازی (Recovery) و حل و فصل مالی (Resolution) بانکها و سایر مؤسسات مالی مشکل دار بوده است. چه قبل از آن بسیاری از کشورها فاقد حمایت قانونی سیاستها و رویه های لازم برای بازسازی و حل و فصل بانکهای مشکل دار بودند و ابزار کمک به چنین بانکهایی عمدتا روش نجات از بیرون (outBail) بود. در همین راستا کشورهای عضو گروه بیست در سال ۲۰۰۹ با افزایش دامنه اهداف و وظایف مجمع ثبات مالی اقدام به تأسیس هیأت ثبات مالی ((Financial Stability Board (FSB) نمود هیأت مزبور در سال ۲۰۱۱ ویژگی های اصلی نظامهای حل و فصل مالی مؤثر مؤسسات مالی را با عنوان the Key Attributes of Effective Resolution Regimes for Financial Institutions (Key Attributes) مشتمل بر ۱۲ سرفصل تهیه و برای اعضای گروه بیست الزام آور نمود علاوه بر این در سال ۲۰۱۴ هیات ثبات مالی به منظور تکمیل پیوستهای سند مزبور رهنمودهایی را در خصوص اشتراک گذاری اطلاعات مربوط به حل و فصل مالی و اجزای بازار ارایه نمود که مبتنی بر آن ویژگیهای تکمیلی برای استفاده در بازارهای بیمه زیر ساختهای بازار مالی (FMIS) و حمایت از داراییهای مشتری در فرایند حل و فصل مالی به ویژگیهای اصلی اضافه گردید. اسناد فوق الذکر به عنوان ضمیمه هایی در ویرایش سال ۲۰۱۴ سند ویژگیهای اصلی لحاظ شده است. لیکن هیچ گونه تغییری در مستن ویرایش سال ۲۰۱۱ سند دوازده ویژگی اصلی روی نداده است. همچنین سند ویژگیهای اصلی مشتمل بر مبانی کلیدی برای نظام های حل و فصل مالی انواع مؤسسات مالی که میتوانند در مواقع شکست دارای آثار سیستمی باشند، است.
در یک جمع بندی میتوان چنین عنوان داشت که سند key Attributes رهنمود مهمی در خصوص عناصر لازم برای حل و فصل مالی بانکها و مؤسسات مالی است به نحوی که کمترین آثار مخرب بر ثبات مالی را داشته و متکی به وجوه منابع عمومی نباشد. امروزه بسیاری از کشورهای جهان دارای قوانین مشخص چه به صورت قانون مجزا یا به صورت اصلاحیه قانون بانکداری یا سایر قوانین مشابه در خصوص موضوع بازسازی و حل و فصل بانکهای مشکل دار هستند. بر این اساس و نظر به اهمیت موضوع و بسط و نشر مبانی نظری آن و نیز لزوم ایجاد آمادگی و انجام اقدامات پیشگیرانه و همچنین افزایش توان واکنش سریع به تحولات بازارهای پولی و مالی و تعامل با بانک های مشکل دار در کشور با رویکرد صیانت از حقوق و منافع عامه و پیشگیری از وقوع بحرانهای بانکی و ارتقای ثبات و سلامت نظام بانکی کشور بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در اولین گام ترجمه سند Key Attributes به عنوان یکی از مهمترین اسناد بین المللی در این خصوص را در دستور کار خود قرار داد که به پیوست نسخه ای از ترجمه سند مزبور جهت استحضار و بهره برداری ایفاد میشود. در پایان ضمن اعلام این که ترجمه سند مزبور در پایگاه اطلاع رسانی بانک مرکزی زیر بخش نظارت بانکی در دسترس است موجب امتنان خواهد بود چنانچه در صورت وجود هرگونه نظر و پیشنهاد اصلاحی و تکمیلی این بانک را از نظرات خود بهره مند فرمایند. امید است ما حصل انتشار چنین آثاری به بسط و تعمیق ادبیات نوین نظارت بانکی در شبکه بانکی و ارتقای ثبات و سلامت نظام بانکی کشور بیانجامد.
مدیریت کل مقررات مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی
اداره مطالعات و مقررات بانکی
عبدالمهدی ارجمند نژاد / حمیدرضا غنی آبادی
