راهنمای کامل نوشتن درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی (+ 3 نمونه متن)

مواجهه با برگه جریمه مالیاتی می‌تواند یکی از استرس‌زاترین تجربه‌ها برای هر مدیر کسب‌وکار باشد. سردرگمی در مورد قوانین پیچیده و نگرانی از اینکه یک اشتباه کوچک در تنظیم درخواست، شانس شما را برای بخشودگی از بین ببرد، کاملاً قابل درک است. 

اما خبر خوب این است که شما تنها نیستید و راه حل مشخصی پیش روی شماست. در این راهنمای جامع و کاربردی، ما فراتر از ارائه یک نمونه متن درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی رفته‌ایم. ما به شما کمک می‌کنیم تا با درک کامل شرایط، آماده‌سازی مدارک صحیح و نوشتن یک نامه حرفه‌ای، با اطمینان کامل برای احقاق حق خود اقدام کنید. 

در ادامه به طور کامل شرایط و قوانین، مدارک لازم، نمونه‌های عملی برای سناریوهای مختلف و اشتباهات رایجی که باید از آن‌ها دوری کنید را بررسی خواهیم کرد.

چه زمانی و تحت چه شرایطی می‌توانید درخواست بخشودگی جرایم بدهید؟

قبل از هر اقدامی، مهم است بدانید که آیا اساساً شرایط لازم برای ارائه درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی را دارید یا خیر. قانون‌گذار این امکان را برای حمایت از مودیانی که به دلایل منطقی و خارج از اراده، موفق به انجام تکالیف قانونی خود نشده‌اند، فراهم کرده است. 

اساس این اختیار در ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم تعریف شده است که به سازمان امور مالیاتی اجازه می‌دهد تا با در نظر گرفتن شرایط مودی، تمام یا بخشی از جرائم را مورد بخشش قرار دهد. هدف از این بخش، روشن کردن مسیر و اطمینان از این است که شما با آگاهی کامل قدم در این راه می‌گذارید.

شرایط قانونی اصلی برای بخشودگی جرایم مالیاتی

برای اینکه درخواست بخشودگی جرائم مالیاتی شما مورد بررسی قرار گیرد، باید مجموعه‌ای از شرایط عمومی را احراز کنید. سازمان امور مالیاتی معمولاً بر اساس سوابق و دلایل ارائه‌شده تصمیم‌گیری می‌کند. طبق آخرین دستورالعمل‌ها و رویه‌های موجود، مهم‌ترین شرایط بخشودگی جرایم مالیاتی ۱۴۰۴ به شرح زیر است:

• پرداخت یا ترتیب پرداخت اصل بدهی: اولین و مهم‌ترین شرط، تسویه اصل مالیات قطعی‌شده و جرائم غیرقابل بخشش است. بدون پرداخت بدهی اصلی، درخواست بخشودگی بررسی نخواهد شد.

• ارائه دلایل و مستندات کافی: شما باید بتوانید اثبات کنید که عدم انجام تعهدات قانونی، خارج از اراده و اختیار شما بوده است. این دلایل باید مستند و قابل راستی‌آزمایی باشند.

• خوش‌حسابی مودی: سوابق مالیاتی شما در سال‌های گذشته اهمیت زیادی دارد. مودیانی که به طور کلی به تعهدات خود پایبند بوده‌اند، شانس بیشتری برای جلب موافقت سازمان دارند.

• تسلیم درخواست رسمی: بخشودگی به صورت خودکار اعمال نمی‌شود و حتماً باید طی یک نامه رسمی و کتبی از اداره امور مالیاتی مربوطه تقاضا شود.

نگاهی به انواع جرایم مالیاتی قابل بخشش

آگاهی از اینکه کدام جرائم می‌توانند مورد بخشودگی قرار گیرند؛ به شما کمک می‌کند تا درخواستی واقع‌بینانه و دقیق تنظیم کنید. اگرچه جزئیات و درصد بخشودگی ممکن است بر اساس بخشنامه‌های سالانه تغییر کند؛ اما به طور کلی جرایم زیر قابلیت بخشودگی دارند:

توجه داشته باشید که جرائمی که به دلیل فرار مالیاتی و اقدامات متقلبانه عمدی ایجاد شده‌اند، معمولاً غیرقابل بخشش هستند.

چه دلایل و مدارکی شانس موفقیت درخواست شما را تضمین می‌کنند؟ (چک لیست کامل)

پس از اطمینان از داشتن شرایط اولیه، موفقیت شما در گرفتن بخشودگی به دو عامل کلیدی بستگی دارد: ارائه دلایل محکم و مستندات کامل. یک درخواست قوی، درخواستی است که به وضوح نشان می‌دهد شما یک مودی خوش‌نیت هستید که به دلیل شرایطی خاص و خارج از کنترل، دچار تخلف شده‌اید. در این بخش، ما ابزارهای لازم برای ساختن چنین پرونده‌ای را در اختیار شما قرار می‌دهیم.

دلایل موجه و قابل استناد برای ارائه به سازمان مالیاتی

انتخاب دلیل مناسب و نحوه بیان آن، نقشی حیاتی در نتیجه درخواست شما دارد. دلایل شما باید واقعی، صادقانه و قابل اثبات باشند. در اینجا به برخی از دلایل قابل قبول برای بخشودگی جرایم مالیاتی که عموماً توسط سازمان پذیرفته می‌شوند، اشاره می‌کنیم:

• بروز حوادث غیرمترقبه: اتفاقاتی مانند سیل، زلزله، آتش‌سوزی یا سرقت که باعث از بین رفتن اسناد و مدارک یا اختلال در فعالیت کسب‌وکار شده‌اند (نیازمند گزارش و مستندات رسمی از مراجع ذی‌صلاح).

• بیماری یا فوت مدیران اصلی: بیماری سخت مدیرعامل یا مدیر مالی که مسئول مستقیم امور مالیاتی بوده به شرطی که منجر به بستری شدن یا عدم امکان فعالیت شود (نیازمند گواهی معتبر پزشکی).

• مشکلات سامانه‌های دولتی: وجود اختلال سراسری یا منطقه‌ای در سامانه‌های سازمان امور مالیاتی یا سایر زیرساخت‌های مرتبط در روزهای پایانی مهلت قانونی (نیازمند استعلام و تایید مراجع مربوطه).

• اشتباهات محاسباتی سهوی: اشتباهات غیر عمدی در محاسبات یا ثبت اسناد که منجر به پرداخت کمتر مالیات شده به شرطی که بلافاصله پس از آگاهی، اقدام به اصلاح و پرداخت مابه‌التفاوت شود.

• عدم اطلاع از قوانین جدید: در موارد بسیار نادر و خاص اگر قانون به تازگی تغییر کرده و اطلاع‌رسانی کافی صورت نگرفته باشد، ممکن است به عنوان یک دلیل فرعی پذیرفته شود.

چک‌لیست کامل مدارک و مستندات مورد نیاز

یک درخواست بدون مدرک، صرفاً یک ادعاست. برای آنکه درخواست شما رسمیت و اعتبار پیدا کند، باید تمام اسناد و مدارک لازم برای بخشودگی جرایم مالیاتی را به آن ضمیمه کنید. این کار فرآیند رسیدگی را نیز تسریع می‌کند. چک‌لیست زیر را با دقت آماده کنید:

• نامه رسمی درخواست بخشودگی: متنی که در بخش بعدی نمونه‌های آن را خواهید دید.

• مدارک هویتی: کپی کارت ملی و شناسنامه برای اشخاص حقیقی و آگهی تاسیس و آخرین تغییرات شرکت برای اشخاص حقوقی.

• مدارک مربوط به پرداخت بدهی: فیش‌های واریزی یا رسید پرداخت الکترونیکی اصل مالیات و جرائم غیرقابل بخشش.

• اسناد و مدارک اثبات‌کننده دلایل:گزارش آتش‌نشانی یا پلیس برای حوادث. گواهی و مدارک پزشکی معتبر برای بیماری. اسکرین‌شات از خطای سامانه یا مکاتبات مربوطه برای مشکلات فنی.

• اظهارنامه‌ها و اوراق مالیاتی: کپی اظهارنامه مالیاتی مربوطه و برگ تشخیص یا قطعی مالیات.

نمونه متن درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی (برای 3 سناریوی رایج)

اکنون به بخش اصلی و عملی این راهنما می‌رسیم. نوشتن یک نامه اداری صحیح و حرفه‌ای، تاثیر قابل توجهی بر دیدگاه مسئول رسیدگی‌کننده به پرونده شما دارد. در ادامه، سه نمونه متن درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی برای شرایط مختلف آورده شده است. شما می‌توانید با الگوبرداری و جایگزین کردن اطلاعات خود از این نمونه‌ها استفاده کنید.

نمونه ۱: متن نامه برای جریمه عدم ارسال اظهارنامه

این نمونه برای یکی از رایج‌ترین جرائم، یعنی تاخیر در ارسال اظهارنامه (اعم از عملکرد یا ارزش افزوده) به دلایلی مانند بیماری یا مشکلات فنی، کاربرد دارد.

تاریخ: [تاریخ روز]

شماره: [در صورت وجود]

پیوست: [تعداد و نوع مدارک پیوست‌شده]

به نام خدا

ریاست محترم اداره امور مالیاتی شهر [نام شهر]

موضوع: درخواست بخشودگی جرائم موضوع ماده ۱۹۰ قانون مالیات‌های مستقیم

با سلام و احترام؛ حتراماً، اینجانب/اینجانبان، مدیرعامل شرکت «[نام کامل شرکت]» به شماره ثبت [شماره ثبت] و شماره اقتصادی [شماره اقتصادی] با کد پرونده مالیاتی [کد پرونده] به استحضار می‌رساند این شرکت همواره در تلاش بوده تا به تمامی تکالیف قانونی خود در مواعد مقرر عمل نماید.

 متاسفانه علی‌رغم تلاش‌های صورت‌گرفته به دلیل [دلیل اصلی را به طور خلاصه و دقیق بنویسید، برای مثال: بیماری ناگهانی و بستری شدن مدیر مالی مجموعه، جناب آقای/سرکار خانم ...]، تسلیم اظهارنامه مالیات بر [نوع مالیات، مثلا: عملکرد] سال [سال مربوطه] با تاخیر مواجه گردید. این موضوع منجر به تعلق جریمه دیرکرد تسلیم اظهارنامه برای این شرکت شده است. لذا با عنایت به موارد فوق که کاملاً خارج از اراده این مجموعه بوده و با توجه به سوابق خوش‌حسابی این شرکت، مستدعی است در راستای حمایت از فعالان اقتصادی و به استناد اختیارات حاصل از ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، دستور فرمایید حداکثر بخشودگی ممکن برای جرائم متعلقه در نظر گرفته شود. مدارک و مستندات مربوط به [نوع مدرک، مثلا: گواهی پزشکی] به پیوست تقدیم می‌گردد. پیشاپیش از حسن توجه و مساعدت حضرت‌عالی کمال تشکر را داریم. 

با تقدیم احترام [نام و نام خانوادگی مدیرعامل][مهر و امضا]

نمونه ۲: متن درخواست برای جرایم ماده ۱۶۹

جرائم ماده ۱۶۹ (عدم ارسال فهرست معاملات فصلی) پیچیدگی‌های خاص خود را دارند. این نمونه برای زمانی مناسب است که عدم ارسال یا ارسال ناقص اطلاعات به دلیل اشتباهات سهوی یا عدم آگاهی از جزئیات فنی سامانه بوده باشد.

تاریخ: [تاریخ روز]

شماره: [در صورت وجود]

پیوست: [تعداد و نوع مدارک پیوست‌شده]

به نام خدا

ریاست محترم اداره امور مالیاتی شهر [نام شهر]

موضوع: درخواست بخشودگی جرائم ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم

با سلام و احترام؛ احتراماً به استحضار می‌رساند شرکت «[نام کامل شرکت]» به شماره اقتصادی [شماره اقتصادی]، در راستای شفافیت مالی و عمل به تکالیف قانونی خود، همواره نسبت به ارسال صورت معاملات فصلی اقدام نموده است. با این حال به دلیل [دلیل را ذکر کنید، مثلا: بروز اشتباه سهوی توسط کارشناس حسابداری در ثبت اطلاعات یکی از طرفین معامله]، فهرست ارسالی برای دوره [دوره مربوطه، مثلا: بهار] سال [سال]، دارای نقص بوده و این امر منجر به تعلق جریمه موضوع ماده ۱۶۹ برای این شرکت گردیده است.

شایان ذکر است که این اشتباه به هیچ عنوان عمدی نبوده و بلافاصله پس از اطلاع، نسبت به اصلاح و ارائه اطلاعات صحیح اقدام گردیده است. با توجه به اینکه درک کامل و اجرای بی‌نقص قوانین مالیاتی نیازمند آموزش مستمر است، این مجموعه همواره در تلاش برای به‌روزرسانی دانش خود می‌باشد. در همین راستا، مطالعه منابعی مانند راهنماهای مربوط به دوره آموزشی مالیات مستقیم نیز در دستور کار قرار دارد تا از بروز مشکلات مشابه در آینده جلوگیری شود. لذا، با عنایت به حسن نیت این شرکت در شفاف‌سازی اطلاعات و با توجه به اختیارات قانونی ماده ۱۹۱، خواهشمند است دستور فرمایید جرائم متعلقه مشمول حداکثر بخشودگی قانونی قرار گیرد.

با تقدیم احترام[نام و نام خانوادگی مدیرعامل][مهر و امضا]

نمونه ۳: نامه درخواست بخشودگی به دلیل مشکلات و شرایط خاص

این الگو برای شرایط غیرمنتظره و خاص‌تری مانند حوادث غیرمترقبه (آتش‌سوزی، سرقت) یا مشکلات ناشی از شرایط اقتصادی عمومی طراحی شده است. در این نوع نامه، تمرکز بر شرح صادقانه و مستند وقایع است.

تاریخ: [تاریخ روز]

شماره: [در صورت وجود]

پیوست: [تعداد و نوع مدارک پیوست‌شده]

به نام خدا

ریاست محترم اداره امور مالیاتی شهر [نام شهر]

موضوع: درخواست بخشودگی جرایم با توجه به وقوع شرایط اضطراری

با سلام و احترام؛ احتراماً، همان‌گونه که مستحضرید، شرکت «[نام کامل شرکت]» به شماره ثبت [شماره ثبت] در تاریخ [تاریخ وقوع حادثه] دچار [شرح دقیق حادثه، مثلا: حادثه آتش‌سوزی در محل دفتر مرکزی] گردید که متاسفانه منجر به از بین رفتن بخش قابل توجهی از اسناد و مدارک مالی و حسابداری این مجموعه شد.

این حادثه که کاملاً خارج از کنترل و اراده این شرکت بوده، متأسفانه باعث ایجاد اختلال شدید در فرآیندهای مالی و عدم امکان انجام برخی تکالیف قانونی از جمله [تکلیف انجام‌نشده را ذکر کنید] در موعد مقرر گردید و در نتیجه جرائمی برای این شرکت منظور شده است.

این شرکت بلافاصله پس از ساماندهی اولیه، تمام تلاش خود را برای بازسازی اسناد و عمل به تعهدات معوق به کار گرفته است. لذا با توجه به شرایط اضطراری پیش‌آمده و با عنایت به روح قانون مالیات‌ها در حمایت از تولید و کسب‌وکارهای آسیب‌دیده، مستدعی است به استناد ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، دستورات لازم جهت بخشودگی کامل جرایم متعلقه را صادر فرمایید. گزارش رسمی سازمان آتش‌نشانی و سایر مستندات مربوطه به پیوست تقدیم حضور می‌گردد.

با تقدیم احترام[نام و نام خانوادگی مدیر عامل][مهر و امضا]

راهنمای گام به گام: از ارسال نامه تا پیگیری نتیجه

تنظیم و نگارش نامه، تنها نیمی از مسیر است. پس از آنکه درخواست خود را به همراه تمام مدارک و مستندات آماده کردید، باید آن را به درستی ثبت کرده و فرآیند رسیدگی را دنبال کنید. بسیاری از درخواست‌ها نه به دلیل عدم استحقاق بلکه به دلیل عدم پیگیری صحیح به نتیجه مطلوب نمی‌رسند. این بخش به شما کمک می‌کند تا با آگاهی از مراحل بعدی، فرآیند را به شکل موثر مدیریت کنید.

نحوه ثبت و ارسال درخواست به اداره مالیات

پس از آماده‌سازی نهایی نامه و پیوست‌ها، مراحل درخواست بخشودگی مالیاتی عموماً به دو صورت قابل انجام است. توصیه می‌شود پیش از هر اقدامی، با حوزه مالیاتی مربوط به پرونده خود تماس گرفته و از روش مرسوم آن‌ها مطلع شوید.

• مراجعه حضوری: در این روش، شما نامه و مدارک خود را به صورت فیزیکی به دبیرخانه اداره امور مالیاتی مربوطه تحویل می‌دهید. حتماً یک نسخه کپی از نامه خود به همراه داشته باشید و از مسئول دبیرخانه بخواهید آن را با مهر «ثبت ورود» و شماره اندیکاتور تاریخ زده و به شما بازگرداند. این نسخه، رسید و سند پیگیری شما خواهد بود.

• ثبت از طریق درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی (my.tax.gov.ir): در سال‌های اخیر، بسیاری از فرآیندها به سمت الکترونیکی شدن حرکت کرده‌اند. ممکن است بتوانید درخواست خود را از طریق بخش «درخواست‌ها» در این سامانه ثبت کنید. این روش به شما کد رهگیری می‌دهد که پیگیری‌های بعدی را تسهیل می‌کند. درک فرآیندهای الکترونیکی، مانند آنچه در آموزش مالیات بر ارزش افزوده به آن پرداخته می‌شود، می‌تواند در انجام صحیح این مراحل به شما کمک شایانی کند.

فرآیند رسیدگی به درخواست شما چقدر زمان می‌برد؟

یکی از سوالات متداول پس از ثبت درخواست، مدت زمان رسیدگی به آن است. هیچ پاسخ قطعی و یکسانی برای این سوال وجود ندارد و این زمان به عوامل مختلفی مانند حجم کاری اداره مالیاتی، پیچیدگی پرونده شما و کامل بودن مدارک بستگی دارد. با این حال به طور معمول می‌توانید انتظار داشته باشید که فرآیند رسیدگی بین ۱ تا ۳ ماه به طول انجامد.

پس از گذشت یک ماه از تاریخ ثبت، می‌توانید با در دست داشتن شماره ثبت یا کد رهگیری به صورت حضوری یا تلفنی وضعیت درخواست خود را از واحد مربوطه جویا شوید. صبر و پیگیری مودبانه، کلید موفقیت در این مرحله است.

5 اشتباه رایج که باعث رد شدن درخواست بخشودگی شما می‌شود

در پایان، بسیار مهم است که از برخی خطاهای متداول که می‌توانند تمام زحمات شما را بی‌اثر کنند، آگاه باشید. ما با بررسی پرونده‌های متعدد، اشتباهاتی را شناسایی کرده‌ایم که به سادگی قابل اجتناب هستند. توجه به این موارد، شانس شما را برای دستیابی به یک نتیجه مثبت به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.

1. ناقص بودن مدارک و مستندات

این رایج‌ترین دلیل برای رد یا معطل ماندن درخواست‌هاست. هر ادعایی که در نامه خود مطرح می‌کنید (مانند بیماری یا وقوع حادثه)، باید یک پیوست مستند و معتبر داشته باشد. ارسال درخواست بدون مدارک پشتیبان، تقریباً هیچ شانسی برای موفقیت ندارد.

2. ارائه دلایل ضعیف و غیرقابل قبول

دلایلی مانند «فراموش کردم»، «حسابدار در مرخصی بود» یا «مشغله کاری زیاد بود» به ندرت مورد قبول قرار می‌گیرند. دلایل شما باید نشان‌دهنده یک وضعیت خارج از اختیار واقعی باشند نه سهل‌انگاری.

3. درخواست بخشودگی پیش از پرداخت اصل بدهی

قانون در این مورد شفاف است: ابتدا باید تکلیف اصل بدهی مالیاتی خود را مشخص کنید (پرداخت کامل یا ترتیب پرداخت از طریق تقسیط) و سپس برای بخشش جرائم درخواست دهید. درخواست بخشودگی برای بدهی پرداخت‌نشده، اساساً بررسی نخواهد شد.

4. لحن نامناسب و طلبکارانه در نامه

نامه درخواست شما یک مکاتبه رسمی و اداری است. لحن شما باید کاملاً مودبانه، محترمانه و به دور از هرگونه تندی یا طلبکاری باشد. به یاد داشته باشید که بخشودگی یک اختیار قانونی برای سازمان است؛ نه یک حق برای مودی.

5. عدم پیگیری پس از ثبت درخواست

سیستم اداری گاهی با کندی یا فراموشی همراه است. ثبت درخواست به معنای پایان کار نیست. شما باید پس از گذشت یک زمان معقول وضعیت درخواست خود را پیگیری کنید تا مطمئن شوید پرونده شما در جریان رسیدگی قرار دارد. در بسیاری از موارد، همین پیگیری ساده می‌تواند سرنوشت درخواست را تغییر دهد. اگر احساس می‌کنید فرآیند پیچیده‌تر از توان شماست، استفاده از خدمات مشاوره تخصصی می‌تواند راهگشا باشد.