محاسبه مالیات
مشاغل
محاسبه مالیات مشاغل
اطلاعات پایه
معافیتها
ویژه راویپلاسپیشنمایش این بخش قابل مشاهده است؛ استفاده از آن با اشتراک فعال میشود.
سوالات متداول
پاسخ پرسشهای رایج درباره این محاسبه
توضیحات تکمیلی
راهنمای کامل این محاسبه
محاسبه مالیات مشاغل؛ از فروش تا مالیات قابل پرداخت در چهار مرحله
محاسبه مالیات مشاغل یعنی از فروش دوره، هزینهها و استهلاک قابل قبول را کم کنیم تا سود خالص بهدست بیاید، معافیت سالانه ماده ۱۰۱ را از آن کسر کنیم و باقیمانده را با نرخهای پلکانی ماده ۱۳۱ مالیات بزنیم. این ابزار دقیقاً همین چهار مرحله را انجام میدهد و هر مرحله را جدا نشان میدهد.
خیالتان راحت باشد: مالیات مشاغل روی «فروش» بسته نمیشود، روی «سود مشمول» بسته میشود. بیشتر رقمهای وحشتناکی که مؤدیها قبل از اظهارنامه در سر دارند از همین اشتباه میآید. اگر فروش و هزینهتان معلوم است، این ابزار برای شما ساخته شده؛ اگر جزو مشاغل کوچکی هستید که سازمان با ضریب برایشان مالیات مقطوع تعیین میکند، بروید سراغ محاسبه مالیات مقطوع تبصره ۱۰۰.
مالیات مشاغل چطور محاسبه میشود؟
| مرحله | چه اتفاقی میافتد | مبنای قانونی |
|---|---|---|
| ۱. سود خالص | فروش دوره منهای هزینهها و استهلاک قابل قبول | ماده ۹۴ و ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم |
| ۲. معافیت سالانه | کسر معافیت ماده ۱۰۱ به رقم همان سال؛ در مشارکت حداکثر دو معافیت | ماده ۱۰۱ و تبصره آن |
| ۳. سایر معافیتها | صادرات، کشاورزی، صنایع دستی، مناطق آزاد و مانند آن، اگر واقعاً دارید | مواد ۸۱، ۱۳۲، ۱۴۱، ۱۴۲ و قانون مناطق آزاد |
| ۴. نرخ پلکانی | ۱۵ درصد پله اول، ۲۰ درصد پله دوم، ۲۵ درصد مازاد؛ سقف پلهها را قانون بودجه هر سال تعیین میکند | ماده ۱۳۱ |
یعنی چه؟ یعنی عدد نهایی به سه چیز حساس است: هزینههایی که میتوانید با سند دفاع کنید، سالی که انتخاب میکنید، و تعداد شرکا. بقیه حسابوکتاب است و ابزار انجامش میدهد.
ورودیها را از کجا بیاورم؟
فروش دوره: جمع فروش کالا و خدمات همان سال، بدون مالیات بر ارزش افزوده. اگر سامانه مؤدیان دارید، جمع صورتحسابهای فروش همانجاست.
هزینهها و استهلاک: فقط هزینههای قابل قبول را جمع بزنید: خرید کالا، اجاره، حقوق و بیمه کارکنان، آب و برق و تلفن، استهلاک داراییها، هزینه مالی و مانند اینها. هزینه شخصی، جریمه و هزینه بیسند را کنار بگذارید؛ در رسیدگی برگشت میخورد و به سود اضافه میشود. فهرست کامل را در هزینههای قابل قبول مالیاتی ماده ۱۴۸ ببینید.
سال عملکرد: سالی که مالیاتش را حساب میکنید، نه سالی که الان در آن هستید. معافیت ماده ۱۰۱ و سقف پلههای ماده ۱۳۱ هر سال با قانون بودجه عوض میشود و ابزار با انتخاب سال، رقمهای همان سال را برمیدارد.
تعداد شرکا: برای مشارکت مدنی. طبق تبصره ماده ۱۰۱، شرکا رویهمرفته حداکثر از دو معافیت استفاده میکنند و زن و شوهر در حکم یک شریکاند؛ ابزار همین قاعده را اعمال میکند.
افزایش درآمد ابرازی: اگر درآمد ابرازی امسال نسبت به سال قبل رشد داشته، درصدش را وارد کنید. طبق تبصره ماده ۱۳۱، به ازای هر ۱۰ درصد رشد، یک واحد درصد از نرخ کم میشود، تا سقف پنج واحد درصد؛ به شرط تسویه بدهی سال قبل و تسلیم اظهارنامه در موعد.
یک مثال ساده
تصور کنید یک فروشنده لوازم خانگی در یک سال ۱۰ میلیارد تومان فروخته و ۶ میلیارد تومان هزینه قابل قبول داشته؛ تکمالک است و معافیت دیگری ندارد.
| ردیف | مبلغ (تومان) |
|---|---|
| فروش دوره | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| هزینهها و استهلاک | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود خالص | ۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| معافیت ماده ۱۰۱ (رقم همان سال) | کسر میشود |
| درآمد مشمول بعد از معافیت | ۴ میلیارد منهای معافیت |
| مالیات | پله اول ۱۵ درصد، پله دوم ۲۰ درصد، مازاد ۲۵ درصد |
همین اعداد را در ابزار بالا وارد کنید و سال را انتخاب کنید؛ خروجی، معافیت و مالیات هر پله را جدا نشان میدهد. حالا یک بار هزینه را ۵ میلیارد بگذارید و ببینید مالیات چقدر جابهجا میشود. این تمرین ساده بهتر از هر توضیحی نشان میدهد چرا سند هزینه اینقدر مهم است.
حواستان به این سه چیز باشد
۱. اظهارنامه ندهید، معافیت میپرد. طبق ماده ۱۹۲، عدم تسلیم اظهارنامه در موعد، هم جریمه غیرقابل بخشش دارد و هم معافیت ماده ۱۰۱ را از بین میبرد. مهلت اظهارنامه مشاغل، پایان خرداد سال بعد است؛ مواعد اظهارنامهها را ببینید.
۲. هزینه بیسند، هزینه نیست. سازمان میگوید: آقا، هزینهات را قبول دارم، مدرکش کو؟ هزینهای که فاکتور، قرارداد یا رسید معتبر ندارد در رسیدگی برگشت میخورد و مالیاتش را با جریمه میگیرند. عددی که اینجا وارد میکنید باید همان عددی باشد که میتوانید در هیئت دفاع کنید.
۳. زیان را این ابزار منتقل نمیکند. اگر هزینه از فروش بیشتر شد، سود صفر و مالیات صفر نشان داده میشود. انتقال زیان به سالهای بعد (بند ۱۲ ماده ۱۴۸) موضوع رسیدگی واقعی است و در این برآورد نیست.
بعد از عدد، تحلیل راوینکس
وقتی محاسبه تمام شد، راوینکس خروجی را میخواند و به زبان ساده میگوید سود خالص چطور بهدست آمد، معافیت چقدر اثر گذاشت، تخفیف افزایش درآمد چند تومان کم کرد و اگر رقم بالاست، کدام ورودی را باید دقیقتر بررسی کنید. برای فهم کامل منطق، راهنمای مالیات مشاغل و آموزش تنظیم اظهارنامه مشاغل را هم بخوانید.
عاقلانهترین کار این است که قبل از خرداد، یک بار با ارقام واقعی این ابزار را پر کنید؛ اگر عدد با پیشبینیتان فاصله داشت، هنوز وقت هست هزینهها را مستند کنید یا با مشاور مالیاتی صحبت کنید. شرکتها هم ابزار جدای خودشان را دارند: محاسبه مالیات شرکتها.