راهنمای کامل الگوی یازدهم سامانه مودیان (بورس کالا) + تفاوت با سایر الگوها

با اجرای قانون پایانه های فروشگاهی، صدور صورتحساب الکترونیکی به یک الزام برای تمام فعالان اقتصادی تبدیل شده است. اما پیچیدگی‌های این قانون به‌ویژه برای معاملاتی که ساختار متفاوتی دارند، سوالات زیادی ایجاد کرده است. معاملات بورس کالا یکی از همین موارد است که نیازمند یک سازوکار شفاف و دقیق بود. به همین دلیل سازمان امور مالیاتی، الگوی یازدهم سامانه مودیان را معرفی کرد تا فرآیندهای مالیاتی این حوزه را استاندارد کند.

اگر شما هم در زمینه بورس کالا فعالیت می‌کنید یا به‌عنوان حسابدار با این معاملات سروکار دارید، این راهنما به شما کمک می‌کند تا با تمام جزئیات این الگوی خاص آشنا شوید.

الگوی یازدهم سامانه مودیان دقیقا چیست؟

به زبان ساده، الگوی یازدهم سامانه مودیان یک ساختار استاندارد و تخصصی برای صدور صورتحساب الکترونیکی است که منحصراً برای ثبت معاملات انجام‌شده در بورس کالا طراحی شده است. برخلاف الگوهای دیگر که برای فروش‌های عمومی یا خدمات به کار می‌روند، این الگو دارای فیلدها و اطلاعاتی است که مستقیماً با فرآیندهای بورسی ارتباط دارد.

هدف اصلی از طراحی الگوی یازدهم سامانه مودیان ایجاد شفافیت کامل، جلوگیری از مغایرت‌های مالیاتی و استانداردسازی اطلاعات میان سامانه بورس کالا و سامانه مودیان است. در واقع، این ساختار به سازمان امور مالیاتی کمک می‌کند تا معاملات بورسی را به‌طور دقیق رصد کرده و از صحت اطلاعات مالیاتی آن‌ها اطمینان حاصل کند. این رویکرد تخصصی، پیچیدگی‌های گزارش‌دهی در این حوزه را به میزان چشمگیری کاهش می‌دهد.

چه کسانی باید از صورتحساب الکترونیکی الگوی ۱۱ سامانه مودیان استفاده کنند؟

مطابق با قانون پایانه‌های فروشگاهی و مقررات اعلام‌شده از سوی سازمان امور مالیاتی، تمام فعالانی که در زنجیره معاملات بورس کالا نقش دارند، ملزم به استفاده از این الگو هستند. درک اینکه چه گروه‌هایی در این دسته قرار می‌گیرند؛ برای جلوگیری از جرائم مالیاتی اهمیت بالایی دارد. بر این اساس، مشمولین الگوی یازدهم سامانه مودیان به شرح زیر هستند:

• عرضه‌کنندگان و فروشندگان کالا: تمام اشخاص حقیقی و حقوقی که کالاهای خود را از طریق بسترهای بورس کالا به فروش می‌رسانند.

• کارگزاران بورس کالا: شرکت‌های کارگزاری که به‌عنوان واسط میان خریدار و فروشنده عمل کرده و فرآیند معامله را مدیریت می‌کنند.

این الزام بخشی از برنامه جامع دولت برای شفاف‌سازی اقتصاد است که جزئیات آن در دوره جامع سامانه مودیان نیز تشریح شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به وب‌سایت رسمی سازمان امور مالیاتی کشور مراجعه کنید.

بررسی تفاوت‌های کلیدی الگوی یازدهم سامانه مودیان با سایر الگوها

اگرچه کلیات همه صورتحساب‌های الکترونیکی و هدف نهایی آن‌ها، یعنی ثبت استاندارد معاملات، یکسان است؛ اما ساختار درونی آن‌ها می‌تواند تفاوت‌های عمیقی داشته باشد. یک صورتحساب فروش عمومی (الگوی اول) هرگز نمی‌تواند پیچیدگی‌های یک معامله در بورس کالا را پوشش دهد؛ جایی که اطلاعاتی مانند مشخصات کارگزار و جزئیات تالار معاملات، نقشی حیاتی در اعتبارسنجی فرآیند دارند.

اینجاست که الگوی یازدهم سامانه مودیان با ساختاری کاملاً متفاوت وارد میدان می‌شود. تفاوت الگوی یازدهم با سایر الگوها سطحی نیست؛ بلکه بنیادی و چشمگیر است. این تمایزها به‌طور خاص برای پاسخ به ماهیت منحصربه‌فرد معاملات بورسی طراحی شده‌اند و در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها می‌پردازیم.

برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله انواع الگو صورت حساب الکترونیکی سامانه مودیان مراجعه کنید.

تفاوت در ساختار و اطلاعات پایه

در الگوهای صورتحساب الکترونیکی عمومی، تمرکز اصلی بر اطلاعات هویتی خریدار و فروشنده است. اما در الگوی یازدهم سامانه مودیان، ساختار اطلاعاتی گسترده‌تر است. در این الگو علاوه‌بر طرفین اصلی معامله، اطلاعات مربوط به کارگزار و تالار بورس نیز به‌عنوان بخش‌های جدایی‌ناپذیر فرآیند ثبت می‌شود. این تفاوت ساختاری به سازمان امور مالیاتی اجازه می‌دهد تا نقش واسطه‌ها را نیز در زنجیره معاملات به‌طور شفاف رصد کند و از ثبت اطلاعات ناقص جلوگیری شود.

فیلدهای اختصاصی مربوط به معاملات بورس کالا

مهم‌ترین وجه تمایز الگوی یازدهم سامانه مودیان وجود فیلدهای اختصاصی است که در الگوهای دیگر یافت نمی‌شود. صورتحساب الکترونیکی بورس کالا اطلاعاتی مانند شماره سفارش و تاریخ معامله بورسی و کد تالار را شامل می‌شود. این فیلدها برای اتصال داده‌های مالیاتی به سیستم جامع معاملات بورس کالا ضروری هستند و به سازمان امور مالیاتی این امکان را می‌دهند که هر صورتحساب را مستقیماً با سوابق معامله مربوطه در بورس تطبیق دهد. این سازوکار، احتمال بروز خطا و مغایرت را به حداقل می‌رساند.

راهنمای گام‌به‌گام صدور صورتحساب الگوی یازدهم سامانه مودیان مبتنی بر بورس کالا

نحوه صدور صورتحساب الگوی یازدهم سامانه مودیان نیازمند دقت و پیروی از مراحل مشخصی است. اگرچه جزئیات فنی در نرم‌افزارهای واسط انجام می‌شود؛ اما آشنایی با فرآیند کلی به شما کمک می‌کند تا بر اجرای صحیح آن نظارت داشته باشید. این مراحل به شرح زیر است:

1. جمع‌آوری اطلاعات معامله: قبل از هر چیز تمام اطلاعات دقیق معامله شامل شماره سفارش، مشخصات خریدار و فروشنده، اطلاعات کارگزار و جزئیات کالا باید از سامانه بورس کالا استخراج شود.

2. آماده‌سازی صورتحساب: اطلاعات جمع‌آوری‌شده باید در نرم‌افزار حسابداری یا نرم‌افزار واسط مورد تایید سازمان امور مالیاتی، در فیلدهای مربوط به الگوی یازدهم وارد شود.

3. ارسال به سامانه مودیان: پس از اطمینان از صحت اطلاعات، صورتحساب از طریق نرم‌افزار به سامانه مودیان ارسال می‌گردد. سامانه به‌صورت خودکار اطلاعات را با سوابق بورس کالا مطابقت می‌دهد.

4. دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی: در صورت تایید اطلاعات یک شناسه یکتای حافظه مالیاتی منحصر به فرد برای صورتحساب شما صادر می‌شود که نشان‌دهنده ثبت موفقیت‌آمیز آن است.

حرف آخر: چرا تسلط بر الگوی یازدهم برای کسب‌وکار شما حیاتی است؟

باید گفت الگوی یازدهم سامانه مودیان صرفاً یک تکلیف قانونی پیچیده نیست؛ ابزاری‌ست هوشمند برای استانداردسازی و شفافیت در معاملات بورس کالا. این الگو با ایجاد یک زبان مشترک میان نظام مالیاتی و بازار سرمایه به ثبت دقیق اطلاعات کمک کرده و ریسک مغایرت‌های مالی را به حداقل می‌رساند. تسلط بر نحوه صدور و مدیریت صحیح این صورتحساب‌ها، علاوه‌بر انطباق با قانون، یک گام مهم برای تضمین سلامت مالی و جلوگیری از جرایم احتمالی است؛ بنابراین درک آن برای فعالان این حوزه یک ضرورت استراتژیک محسوب می‌شود.

پیاده‌سازی صحیح این فرآیندها می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه اجرای صورتحساب‌های سامانه مودیان، می‌توانید با کارشناسان راوی حساب تماس بگیرید.