شماره: ۹۶/۷۶۰۰۹
تاریخ: ۱۳۹۶/۰۳/۱۳
موضوع: جهت اطلاع مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک موسسات اعتباری غیربانکی و بانک مشترک ایران - ونزوئلا ارسال میشود.
لزوم ارتقای کیفیت گزارشگری مالی بانکها برای تعاملات بینالمللی
با سلام؛
احتراما، به استحضار میرساند؛ شفافیت و قابلیت اتکای مالی مولفه اصلی کیفیت گزارشگری مالی است. که صورتهای مالی یادداشتهای پیوست و گزارش حسابرسی را شامل میشود. شواهد نشان می دهد در سطح بین المللی به ویژه در ارتباط با شرکتهای پذیرفته شده در بورسهای اوراق بهادار به ویژه بانک ها و موسسات اعتباری انتشار گزارش حسابرسی غیر مقبول اصولا جایگاهی ندارد صدور گزارشهای حاوی اظهار نظر حسابرسی مشروط آن هم با بندهای متعدد مبهم و با اهمیت اعتبار صورتهای مالی را به شدت مخدوش ساخته و اطمینان استفاده کنندگان را سلب مینماید. فراوانی این نوع گزارش ها در ارتباط با صورتهای مالی شرکتها در ایران رویه ای نادرست و رو به تزایدی است که متاسفانه به یک عرف تبدیل شده است. این نقیصه ی بارز به طور کلی فلسفه وجودی گزارشگری مالی که فراهم نمودن اطلاعات قابل انکا و سودمند برای تصمیم گیری میباشد را به شدت مخدوش نموده و اکنون به یکی از موانع اصلی تعاملات بین المللی بانک های ایرانی تبدیل شده است. این موضوع به کرات مورد اشاره طرفهای خارجی قرار می گیرد و لزوما ارتباطی با نوع استانداردهای حسابداری مورد استفاده (ملی یا بین المللی) هم ندارد.
کیفیت گزارشگری مالی بانکها ٫ موسسات اعتباری با توجه به ضرورت تسریع در برقراری ارتباطات بانکی بین المللی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بر این اساس بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان مرجع نظارت بر عملکرد بانک ها ٫ موسسات اعتباری و در راستای صیانت از منافع سپرده گذاران و ایفای مسئولیت در ایجاد و حفظ سلامت و ثبات نظام بانکی کشور اقدامات اصلاحی تدریجی اتخاذ نموده است. در این ارتباط به منظور تسهیل در برقراری ارتباطات بین المللی بانکهای ایرانی و پیرو مکاتبات قبلی خود در ارتباط با گزارشگری مالی و برگزاری مجامع عمومی سال مالی ۱۳۹۵ موارد زیر را متذکر می گردد:
- هیات مدیره بانکها ٫ موسسات اعتباری موظفند با اهتمام کامل نسبت به تنظیم صورت های مالی سال ۱۳۹۵ مطابق نمونه ابلاغی بانک مرکزی اقدام نمایند به ویژه تاکید می گردد تمامی یادداشتهای پیوست صورتهای مالی نمونه جدید که در اولین سال اجرا ناقص ارسال گردیده بود. به طور کامل ارائه نمایند. همچنین هیات مدیره مکلف است دسترسی کامل حسابرسان به اطلاعات را فراهم نموده و با صدور دستور همکاری حداکثری به تمامی سطوح مدیریتی بانک موسسه اعتباری به گونه ای عمل نمایند که محدودیتی در رسیدگی حسابرسان مستقل در فرآیند حسابرسی وجود نداشته باشد. به علاوه ضمن برگزاری جلسات با حسابرسان مستقل به منظور رفع ابهامات و عدم توافق های احتمالی با هدف دستیابی به گزارش مطلوب حسابرسی اهتمام لازم را مبذول نمایند.
- ضروری است حسابرسان مستقل بانک ها ٫ موسسات اعتباری با اهتمام کامل و حرفه ای در رسیدگیها به گونه ای عمل نمایند که گزارشهای حسابرسی صادر شده با رعایت دقیق استانداردهای حسابرسی تنظیم گردد. در این ارتباط لازم است حسابرسان از تنظیم بندهای شرط و توضیحی ناقص مبهم و پیچیده که فهم آن را برای استفاده کنندگان صورتهای مالی دشوار می کند خودداری نمایند. همچنین این شیوه برای مرجع نظارتی و در راستای ایفای مسئولیتهای ذاتی نظارتی نیز مفید واقع نمیشود. زیرا بر اساس عرف بین المللی تکیه بر گزارشهای حسابرسی با کیفیت یکی از ابزارهای اصلی نظارتی تلقی میشود به خصوص رسیدگی و اظهار نظر نسبت به طبقه بندی و ذخیره گیری تسهیلات اعطایی سودهای شناسایی شده مرتبط با معاملات مشکوک و مسئله دار و اظهار نظر نسبت به محاسبه صحیح درآمدهای مشاع و تخصیص آن بین دو طبقه از تامین کنندگان منابع یعنی سپرده گذاران و سهامداران ) موضوع صورت عملکرد سپرده های سرمایه گذاری و یادداشتهای آن ) باید در نهایت دقت و با رعایت کامل استانداردهای حسابداری و مقررات بانک مرکزی انجام گردیده و بندهای احتمالی شرط و یا توضیحی با دقت و صراحت کامل تنظیم گردد. خاطر نشان میسازد نمونه های متنوعی از گزارشهای حسابرسی صادر شده در سالهای گذشته که توسط کمیته نظارت بر عملکرد حسابرسان مورد بررسی قرار گرفته موید عدم رعایت نکات مورد اشاره میباشد برخورد نامناسب در ارتباط با نحوه طبقه بندی و کسری ذخایر کاهش ارزش تسهیلات سودهای شناسایی شده معاملات مشکوک و عدم توجه و اظهار نظر نسبت به مازاد سود پرداختی به سپرده گذاران از جمله این کاستی ها بوده است.
ضروری است پیش نویس نهایی گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی قبل از صدور نهایی برای این بانک ارسال و متعاقبا طبق جدول زمان بندی شده امضاء کنندگان گزارش در جلسه ای با ناظران این معاونت به منظور تبادل نظر و رفع ابهامات احتمالی شرکت نمایند و پس از آن بر اساس توافقات حاصله نسبت به صدور گزارش نهایی اقدام گردد. برگزاری این جلسات که امروز یک رویه حاکم بر ارتباط متقابل حسابرس و مقام ناظر میشود با توجه به تجربیات سایر کشورها و رهنمودهای کمیته تخصصی بال در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی بانکها و موسسات اعتباری بسیار موثر بوده است. در خاتمه تاکید مینماید حسب مورد مسئولیت عدم رعایت مفاد این بخشنامه بر عهده هیات مدیره بانکها ٫ موسسات اعتباری و امضاء کنندگان گزارش حسابرسی خواهد بود. مضافا اینکه صدور تاییدیه برگزاری جلسات مجمع عمومی بانکها موسسات اعتباری منوط به رعایت کامل نکات یاد شده خواهد بود.
فرشاد حیدری
