بخشنامه شماره 91/243110 مورخ ۱۳۹۱/۰۹/۱۴ ; ابلاغ دستورالعمل تعیین نسبت تعهدات و بدهی های ارزی به دارایی های ارزی، موضوع بند (1) از یک‌هزار و یک‌صد و پنجاهمین صورت‌جلسه مورخ 16/8/1391 شورای پول و اعتبار (منسوخ)

علاقه مندی

جزییات بخشنامه

تاریخ بخشنامه

1391/09/14

دسته بندی

مقررات بانک مرکزی

شماره بخشنامه

91-243110

وضعیت سند

نامشخص است

تاریخ آخرین بروزرسانی

1404/04/17

شماره: 91/243110
تاریخ: ۱۳۹۱/۰۹/۱۴

ابلاغ دستورالعمل نسبت تعهدات ارزی به دارایی‌های ارزی بانک‌ها طبق قانون برنامه پنجم توسعه

موضوع: جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و مؤسسه اعتباری توسعه ارسال گردید.
با سلام؛
احتراما، در راستای اجرای بند (ج) ماده (۸۲) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و به منظور کنترل تعهدات و بدهیهای ارزی ایجاد شده توسط هر یک از مؤسسات اعتباری به پیوست دستور العمل تعیین نسبت تعهدات و بدهیهای ارزی به داراییهای ارزی که در یک هزار و یک صد و پنجاهمین جلسه مورخ ۱۳۹۱٫۸٫۱۶ شورای پول و اعتبار به تصویب رسیده است جهت اجرا ایفاد می گردد.
خواهشمند است ضمن فراهم نمودن مقدمات اجرای این دستورالعمل دستور فرمایند؛ مراتب به تمامی واحدهای ذی ربط ابلاغ و بر حسن اجرای آن نظارت دقیق به عمل آید.

مدیریت کل مقررات مجوزهای بانکی و مبارزه با پول شویی
اداره مطالعات و مقررات بانکی
امیرحسین امین آزاد مرتضی ستاک

بسمه تعالی

«دستور العمل تعیین نسبت تعهدات و بدهیهای ارزی به دارایی های ارزی»

در راستای اجرای بند (ج) ماده (۸۲) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و به منظور کنترل تعهدات و بدهیهای ارزی ایجاد شده توسط هر یک از مؤسسات اعتباری دستور العمل تعیین نسبت تعهدات و بدهیهای ارزی به داراییهای ارزی که از این پس به اختصار «دستور العمل» نامیده می شود تدوین می گردد.
ماده ۱- در این دستور العمل عبارات ذیل در معانی مشروح بکار می روند:

۱-۱- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛
۲-۱- مؤسسه اعتباری: بانک یا مؤسسه اعتباری غیربانکی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تأسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی میباشد.
۳-۱- دارایی های ارزی: آن دسته از داراییهای مؤسسه اعتباری که در نتیجه وقوع معاملات و رویدادهای ارزی گذشته ایجاد و در بند (۲۲) این دستور العمل احصاء شده اند.
۴-۱- بدهی های ارزی: آن دسته از بدهیهای مؤسسه اعتباری که در نتیجه وقوع معاملات و رویدادهای ارزی گذشته ایجاد و در بند (۱۱۲) این دستور العمل احصاء شده اند.
۵-۱- تعهدات ارزی: آن دسته از بدهیهای بالقوه زیر خط ترازنامه مؤسسه اعتباری که در نتیجه وقوع رویدادهای ارزی گذشته ایجاد و در بند (۲-۱-۲) این دستور العمل احصاء شده اند.
۶-۱- نسبت: نسبت مجموع تعهدات و بدهیهای ارزی به خالص دارایی های ارزی.

ماده ۲- مؤسسه اعتباری موظف است نسبت موضوع این دستورالعمل را به شرح زیر محاسبه نماید:

۱-۲- اجزای تشکیل دهنده صورت نسبت شامل بدهیها و تعهدات ارزی به شرح زیر میباشد:
۱-۱-۲- بدهی های ارزی:

کد حساب	عنوان حساب
3/2/0020	سپرده های قرض الحسنه جاری/ ارزی
3/2/0065	سپرده های قرض الحسنه پس انداز سکه
3/2/0070	سپرده پس انداز ارزی
3/2/0110	سپرده مدت دار ارزی
3/2/0175	سپرده های ارزی دیداری بانک مرکزی
3/2/0180	سپرده های ارزی دیداری بانکهای ایرانی
3/2/0190	سپرده های ارزی دیداری بانک های خارجی
3/2/0195	سپرده های ارزی مدت دار بانک مرکزی
3/2/0200	سپرده های ارزی مدت دار بانکهای ایرانی
3/2/0210	سپرده های ارزی مدت دار بانک های خارجی
3/2/0215	سپرده های ارزی شعب خارج
3/2/0270	بدهی به شعب خارج در حساب جاری
3/2/0275	تسهیلات دریافتی از شعب خارج بابت یوزانس های داخلی
3/2/276	بدهی به بانکهای خارجی بابت وام های ارزی
3/2/0280	بدهی به بانکهای خارجی - حساب جاری
3/2/0285	تسهیلات دریافتی از بانکهای خارجی بابت یوزانسهای داخلی
3/2/0330	حواله های عهده ما/ ارز
3/2/0350	مانده های مطالبه نشده/ ارز
3/2/0364	پیش دریافت از مشتریان بابت اعتبارات اسنادی به ارز (دولتی)
3/2/0366	پیش دریافت از مشتریان بابت اعتبارات اسنادی به ارز (غیر دولتی)
3/2/0380	سپرده نقدی ضمانت نامه ها به ارز/ غیر دولتی
3/2/0540	بدهی بانک بابت پذیرش استاد اعتبارات اسنادی و بروات ارزی مدت دار
3/2/0541	تسهیلات دریافتی از محل حساب ذخیره ارزی
3/2/0660	بستانکاران موقت/ ارز

۲-۱-۲- تعهدات ارزی

کد حساب	عنوان حساب
5/3/2/0010	تعهدات بانک بابت اعتبارات اسنادی باز شده
5/3/2/0040	تعهدات بانک بابت ضمانت نامه ها و پذیرشهای صادره به ارز
5/3/2/0050	تعهدات بانک بابت ضمانت نامه های صادره متقابل به ارز
5/3/2/0051	تعهدات بانک بابت قراردادهای منعقده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی
5/3/2/0052	تعهدات بانک بابت قراردادهای منعقده به ارز
5/3/2/0080	تعهدات بانک بابت قراردادهای استمهالی
5/3/2/0110	تعهدات بانک بابت تایید اعتبارات اسنادی سایر بانکها
5/3/2/0130	تعهدات بانک بابت معاملات سلف ارز

۲-۲- اجزای تشکیل دهنده مخرج نسبت شامل خالص داراییهای ارزی به شرح زیر میباشد:

کد حساب	عنوان حساب
3/1/0030	حساب اسکناس و نقود بیگانه
3/1/0040	حساب وجوه در راه / ارز
3/1/0060	حساب طلا و نقره
3/1/0140	حساب سپرده های ارزی دیداری نزد شعب خارج
3/1/0145	حساب سپرده ارزی دیداری نزد بانک مرکزی
3/1/0150	حساب سپرده های ارزی دیداری نزد بانک های داخلی
3/1/0160	حساب سپرده های ارزی دیداری نزد بانکهای خارجی
3/1/0170	حساب سپرده های ارزی پوششی نزد بانک های خارجی
3/1/0180	حساب سپرده های ارزی مدت دار نزد شعب خارج
3/1/0185	حساب سپرده ارزی مدت دار نزد بانک مرکزی
3/1/0190	حساب سپرده های ارزی مدت دار نزد بانک های داخلی
3/1/0200	حساب سپرده های ارزی مدت دار نزد بانک های خارجی
3/1/0231	حساب تسهیلات اعطایی کوتاه مدت به ارز / دولتی
3/1/0232	حساب تسهیلات اعطایی میان مدت به ارز / دولتی
3/1/0233	حساب تسهیلات اعطایی کوتاه مدت به ارز / غیر دولتی
3/1/0234	حساب تسهیلات اعطایی میان مدت به ارز / دولتی
3/1/0235	حساب تسهیلات اعطایی میان مدت به ارز
3/1/0240	وام و اعتبار ارزی به شعب خارج
3/1/0250	حساب وام و اعتبار ارزی به بانکهای خارجی
3/1/0270	حساب اوراق بهادار ارزی
3/1/0590	حساب خرید دین / اسناد و بروات ارزی
3/1/0782	حساب بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده به ارز / دولتی
3/1/0785	حساب بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی و بروات مدت دار به ارز / دولتی
3/1/0789	مطالبات مشکوک الوصول بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده به ارز / دولتی
3/1/0792	حساب بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی و بروات مدت دار به ارز / غیر دولتی
3/1/0795	حساب بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی و بروات مدت دار به ارز / دولتی
3/1/0803	مطالبات مشکوک الوصول بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده به ارز / غیر دولتی
3/1/0920	حساب اسناد و بروات ارزی واخواست شده
3/1/1041	حساب مطالبات سررسید گذشته تسهیلات به ارز / دولتی
3/1/1042	حساب مطالبات سررسید گذشته تسهیلات به ارز / غیر دولتی
3/1/1043	حساب مطالبات معوق تسهیلات به ارز / دولتی
3/1/1044	حساب مطالبات معوق تسهیلات به ارز / غیر دولتی
3/1/1045	مطالبات مشکوک الوصول تسهیلات به ارز / دولتی
3/1/1046	مطالبات مشکوک الوصول تسهیلات به ارز / غیر دولتی
3/1/1050	حساب مطالبات معوق / ارز
3/1/1055	حساب مطالبات سررسید گذشته / ارز
3/1/1060	حساب سهام و مشارکتهای خارجی
3/1/1070	سرمایه پرداختی به شعب خارج / ارز
3/1/1180	حساب بدهکاران موقت / ارز
کسر می شود:
3/2/0555	سود سالهای آینده تسهیلات اعطایی به ارز / غیر دولتی
3/2/0556	سود سالهای آینده تسهیلات اعطایی به ارز / دولتی

۳-۲- سرفصل حساب شعب ارز که حسابهای ۳٫۱٫۱۲۰۰ در طرف بدهکار و ۳٫۲٫۰۷۱۰ در طرف بستانکار با سرفصل حساب مرکز ارز که حسابهای ۳٫۱٫۱۲۲۰ در طرف بدهکار و ۳٫۲٫۰۷۳۰ در طرف بستانکار تهاتر و ما به التفاوت آنها در صورت بدهکار بودن به عنوان دارایی ارزی و در صورت بستانکار بودن به عنوان بدهی ارزی در محاسبه نسبت منظور می گردد.
۴-۲- سرفصل حساب معاملات ارزی کد حسابهای ۳٫۱٫۱۲۳۰ در طرف بدهکار و ۳٫۲٫۰۶۷۰ در طرف بستانکار با سرفصل حساب ارزش ریالی عملیات ارزی کد حساب های ۳٫۱٫۱۲۴۰ در طرف بدهکار و ۳٫۲٫۰۶۸۰ در طرف بستانکار تهاتر و ما به التفاوت آنها در صورت بدهکار بودن به عنوان دارایی ارزی و در صورت بستانکار بودن به عنوان بدهی ارزی در محاسبه نسبت منظور می گردد.
۵-۲- سرفصل حسابهای بدهکاران داخلی ارز کد حساب (۳٫۱٫۱۱۶۰) و بستانکاران داخلی ارز کد حساب (۳٫۲٫۰۶۴۰) با یکدیگر تهاتر و مابه التفاوت آنها در صورت بدهکار بودن به عنوان دارایی ارزی و در صورت بستانکار بودن به عنوان بدهی ارزی در محاسبه نسبت منظور می گردد.

ماده ۳- حد مجاز نسبت حداکثر به میزان ۱۵۰ درصد تعیین می گردد.

تبصره- بانک مرکزی میتواند با توجه به شرایط اقتصادی کشور و یا ترکیب دارایی ها و بدهی های ارزی هر مؤسسه اعتباری حد مجاز موضوع ماده (۳) را در محدوده ۱۵۰ درصد برای هر مؤسسه اعتباری یا مجموعه مؤسسات اعتباری تغییر دهد.

ماده ۴- مؤسسه اعتباری مکلف است اطلاعات مربوط به محاسبه اجزای صورت و مخرج نسبت را در پایان هر ماه در سطح مؤسسه اعتباری شامل شعب و ادارات مرکزی مستقر در سرزمین اصلی و مناطق آزاد تجاری - صنعتی تهیه و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد طی گزارشی که توسط مدیر عامل مؤسسه اعتباری امضاء گردیده به بانک مرکزی ارائه نماید.
ماده ۵- تخطی از مقررات این دستورالعمل موجب اعمال مجازاتهای مقرر در ماده (٤٤) قانون پولی و بانکی کشور خواهد بود.
ماده ۶- مؤسسه اعتباری موظف است حداکثر ظرف مدت یک سال پس از ابلاغ این دستور العمل، وضعیت خود را با مفاد آن تطبیق دهد.
«دستور العمل تعیین نسبت تعهدات و بدهیهای ارزی» به داراییهای ارزی در شش ماده و یک تبصره در یک هزار و یک صد و پنجاهمین جلسه مورخ ۱۳۹۱٫۸٫۱۶ شورای پول و اعتبار به تصویب رسید و پس از تاریخ ابلاغ آن به مؤسسات اعتباری لازم الاجرا می باشد.