شماره: 91/243110
تاریخ: ۱۳۹۱/۰۹/۱۴
ابلاغ دستورالعمل نسبت تعهدات ارزی به داراییهای ارزی بانکها طبق قانون برنامه پنجم توسعه
موضوع: جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و مؤسسه اعتباری توسعه ارسال گردید.
با سلام؛
احتراما، در راستای اجرای بند (ج) ماده (۸۲) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و به منظور کنترل تعهدات و بدهیهای ارزی ایجاد شده توسط هر یک از مؤسسات اعتباری به پیوست دستور العمل تعیین نسبت تعهدات و بدهیهای ارزی به داراییهای ارزی که در یک هزار و یک صد و پنجاهمین جلسه مورخ ۱۳۹۱٫۸٫۱۶ شورای پول و اعتبار به تصویب رسیده است جهت اجرا ایفاد می گردد.
خواهشمند است ضمن فراهم نمودن مقدمات اجرای این دستورالعمل دستور فرمایند؛ مراتب به تمامی واحدهای ذی ربط ابلاغ و بر حسن اجرای آن نظارت دقیق به عمل آید.
مدیریت کل مقررات مجوزهای بانکی و مبارزه با پول شویی
اداره مطالعات و مقررات بانکی
امیرحسین امین آزاد مرتضی ستاک
بسمه تعالی
«دستور العمل تعیین نسبت تعهدات و بدهیهای ارزی به دارایی های ارزی»
در راستای اجرای بند (ج) ماده (۸۲) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و به منظور کنترل تعهدات و بدهیهای ارزی ایجاد شده توسط هر یک از مؤسسات اعتباری دستور العمل تعیین نسبت تعهدات و بدهیهای ارزی به داراییهای ارزی که از این پس به اختصار «دستور العمل» نامیده می شود تدوین می گردد.
ماده ۱- در این دستور العمل عبارات ذیل در معانی مشروح بکار می روند:
۱-۱- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛
۲-۱- مؤسسه اعتباری: بانک یا مؤسسه اعتباری غیربانکی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تأسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی میباشد.
۳-۱- دارایی های ارزی: آن دسته از داراییهای مؤسسه اعتباری که در نتیجه وقوع معاملات و رویدادهای ارزی گذشته ایجاد و در بند (۲۲) این دستور العمل احصاء شده اند.
۴-۱- بدهی های ارزی: آن دسته از بدهیهای مؤسسه اعتباری که در نتیجه وقوع معاملات و رویدادهای ارزی گذشته ایجاد و در بند (۱۱۲) این دستور العمل احصاء شده اند.
۵-۱- تعهدات ارزی: آن دسته از بدهیهای بالقوه زیر خط ترازنامه مؤسسه اعتباری که در نتیجه وقوع رویدادهای ارزی گذشته ایجاد و در بند (۲-۱-۲) این دستور العمل احصاء شده اند.
۶-۱- نسبت: نسبت مجموع تعهدات و بدهیهای ارزی به خالص دارایی های ارزی.
ماده ۲- مؤسسه اعتباری موظف است نسبت موضوع این دستورالعمل را به شرح زیر محاسبه نماید:
۱-۲- اجزای تشکیل دهنده صورت نسبت شامل بدهیها و تعهدات ارزی به شرح زیر میباشد:
۱-۱-۲- بدهی های ارزی:
| کد حساب |
عنوان حساب |
| 3/2/0020 |
سپرده های قرض الحسنه جاری/ ارزی |
| 3/2/0065 |
سپرده های قرض الحسنه پس انداز سکه |
| 3/2/0070 |
سپرده پس انداز ارزی |
| 3/2/0110 |
سپرده مدت دار ارزی |
| 3/2/0175 |
سپرده های ارزی دیداری بانک مرکزی |
| 3/2/0180 |
سپرده های ارزی دیداری بانکهای ایرانی |
| 3/2/0190 |
سپرده های ارزی دیداری بانک های خارجی |
| 3/2/0195 |
سپرده های ارزی مدت دار بانک مرکزی |
| 3/2/0200 |
سپرده های ارزی مدت دار بانکهای ایرانی |
| 3/2/0210 |
سپرده های ارزی مدت دار بانک های خارجی |
| 3/2/0215 |
سپرده های ارزی شعب خارج |
| 3/2/0270 |
بدهی به شعب خارج در حساب جاری |
| 3/2/0275 |
تسهیلات دریافتی از شعب خارج بابت یوزانس های داخلی |
| 3/2/276 |
بدهی به بانکهای خارجی بابت وام های ارزی |
| 3/2/0280 |
بدهی به بانکهای خارجی - حساب جاری |
| 3/2/0285 |
تسهیلات دریافتی از بانکهای خارجی بابت یوزانسهای داخلی |
| 3/2/0330 |
حواله های عهده ما/ ارز |
| 3/2/0350 |
مانده های مطالبه نشده/ ارز |
| 3/2/0364 |
پیش دریافت از مشتریان بابت اعتبارات اسنادی به ارز (دولتی) |
| 3/2/0366 |
پیش دریافت از مشتریان بابت اعتبارات اسنادی به ارز (غیر دولتی) |
| 3/2/0380 |
سپرده نقدی ضمانت نامه ها به ارز/ غیر دولتی |
| 3/2/0540 |
بدهی بانک بابت پذیرش استاد اعتبارات اسنادی و بروات ارزی مدت دار |
| 3/2/0541 |
تسهیلات دریافتی از محل حساب ذخیره ارزی |
| 3/2/0660 |
بستانکاران موقت/ ارز |
۲-۱-۲- تعهدات ارزی
| کد حساب |
عنوان حساب |
| 5/3/2/0010 |
تعهدات بانک بابت اعتبارات اسنادی باز شده |
| 5/3/2/0040 |
تعهدات بانک بابت ضمانت نامه ها و پذیرشهای صادره به ارز |
| 5/3/2/0050 |
تعهدات بانک بابت ضمانت نامه های صادره متقابل به ارز |
| 5/3/2/0051 |
تعهدات بانک بابت قراردادهای منعقده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی |
| 5/3/2/0052 |
تعهدات بانک بابت قراردادهای منعقده به ارز |
| 5/3/2/0080 |
تعهدات بانک بابت قراردادهای استمهالی |
| 5/3/2/0110 |
تعهدات بانک بابت تایید اعتبارات اسنادی سایر بانکها |
| 5/3/2/0130 |
تعهدات بانک بابت معاملات سلف ارز |
۲-۲- اجزای تشکیل دهنده مخرج نسبت شامل خالص داراییهای ارزی به شرح زیر میباشد:
| کد حساب |
عنوان حساب |
| 3/1/0030 |
حساب اسکناس و نقود بیگانه |
| 3/1/0040 |
حساب وجوه در راه / ارز |
| 3/1/0060 |
حساب طلا و نقره |
| 3/1/0140 |
حساب سپرده های ارزی دیداری نزد شعب خارج |
| 3/1/0145 |
حساب سپرده ارزی دیداری نزد بانک مرکزی |
| 3/1/0150 |
حساب سپرده های ارزی دیداری نزد بانک های داخلی |
| 3/1/0160 |
حساب سپرده های ارزی دیداری نزد بانکهای خارجی |
| 3/1/0170 |
حساب سپرده های ارزی پوششی نزد بانک های خارجی |
| 3/1/0180 |
حساب سپرده های ارزی مدت دار نزد شعب خارج |
| 3/1/0185 |
حساب سپرده ارزی مدت دار نزد بانک مرکزی |
| 3/1/0190 |
حساب سپرده های ارزی مدت دار نزد بانک های داخلی |
| 3/1/0200 |
حساب سپرده های ارزی مدت دار نزد بانک های خارجی |
| 3/1/0231 |
حساب تسهیلات اعطایی کوتاه مدت به ارز / دولتی |
| 3/1/0232 |
حساب تسهیلات اعطایی میان مدت به ارز / دولتی |
| 3/1/0233 |
حساب تسهیلات اعطایی کوتاه مدت به ارز / غیر دولتی |
| 3/1/0234 |
حساب تسهیلات اعطایی میان مدت به ارز / دولتی |
| 3/1/0235 |
حساب تسهیلات اعطایی میان مدت به ارز |
| 3/1/0240 |
وام و اعتبار ارزی به شعب خارج |
| 3/1/0250 |
حساب وام و اعتبار ارزی به بانکهای خارجی |
| 3/1/0270 |
حساب اوراق بهادار ارزی |
| 3/1/0590 |
حساب خرید دین / اسناد و بروات ارزی |
| 3/1/0782 |
حساب بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده به ارز / دولتی |
| 3/1/0785 |
حساب بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی و بروات مدت دار به ارز / دولتی |
| 3/1/0789 |
مطالبات مشکوک الوصول بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده به ارز / دولتی |
| 3/1/0792 |
حساب بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی و بروات مدت دار به ارز / غیر دولتی |
| 3/1/0795 |
حساب بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی و بروات مدت دار به ارز / دولتی |
| 3/1/0803 |
مطالبات مشکوک الوصول بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده به ارز / غیر دولتی |
| 3/1/0920 |
حساب اسناد و بروات ارزی واخواست شده |
| 3/1/1041 |
حساب مطالبات سررسید گذشته تسهیلات به ارز / دولتی |
| 3/1/1042 |
حساب مطالبات سررسید گذشته تسهیلات به ارز / غیر دولتی |
| 3/1/1043 |
حساب مطالبات معوق تسهیلات به ارز / دولتی |
| 3/1/1044 |
حساب مطالبات معوق تسهیلات به ارز / غیر دولتی |
| 3/1/1045 |
مطالبات مشکوک الوصول تسهیلات به ارز / دولتی |
| 3/1/1046 |
مطالبات مشکوک الوصول تسهیلات به ارز / غیر دولتی |
| 3/1/1050 |
حساب مطالبات معوق / ارز |
| 3/1/1055 |
حساب مطالبات سررسید گذشته / ارز |
| 3/1/1060 |
حساب سهام و مشارکتهای خارجی |
| 3/1/1070 |
سرمایه پرداختی به شعب خارج / ارز |
| 3/1/1180 |
حساب بدهکاران موقت / ارز |
| کسر می شود: |
| 3/2/0555 |
سود سالهای آینده تسهیلات اعطایی به ارز / غیر دولتی |
| 3/2/0556 |
سود سالهای آینده تسهیلات اعطایی به ارز / دولتی |
۳-۲- سرفصل حساب شعب ارز که حسابهای ۳٫۱٫۱۲۰۰ در طرف بدهکار و ۳٫۲٫۰۷۱۰ در طرف بستانکار با سرفصل حساب مرکز ارز که حسابهای ۳٫۱٫۱۲۲۰ در طرف بدهکار و ۳٫۲٫۰۷۳۰ در طرف بستانکار تهاتر و ما به التفاوت آنها در صورت بدهکار بودن به عنوان دارایی ارزی و در صورت بستانکار بودن به عنوان بدهی ارزی در محاسبه نسبت منظور می گردد.
۴-۲- سرفصل حساب معاملات ارزی کد حسابهای ۳٫۱٫۱۲۳۰ در طرف بدهکار و ۳٫۲٫۰۶۷۰ در طرف بستانکار با سرفصل حساب ارزش ریالی عملیات ارزی کد حساب های ۳٫۱٫۱۲۴۰ در طرف بدهکار و ۳٫۲٫۰۶۸۰ در طرف بستانکار تهاتر و ما به التفاوت آنها در صورت بدهکار بودن به عنوان دارایی ارزی و در صورت بستانکار بودن به عنوان بدهی ارزی در محاسبه نسبت منظور می گردد.
۵-۲- سرفصل حسابهای بدهکاران داخلی ارز کد حساب (۳٫۱٫۱۱۶۰) و بستانکاران داخلی ارز کد حساب (۳٫۲٫۰۶۴۰) با یکدیگر تهاتر و مابه التفاوت آنها در صورت بدهکار بودن به عنوان دارایی ارزی و در صورت بستانکار بودن به عنوان بدهی ارزی در محاسبه نسبت منظور می گردد.
ماده ۳- حد مجاز نسبت حداکثر به میزان ۱۵۰ درصد تعیین می گردد.
تبصره- بانک مرکزی میتواند با توجه به شرایط اقتصادی کشور و یا ترکیب دارایی ها و بدهی های ارزی هر مؤسسه اعتباری حد مجاز موضوع ماده (۳) را در محدوده ۱۵۰ درصد برای هر مؤسسه اعتباری یا مجموعه مؤسسات اعتباری تغییر دهد.
ماده ۴- مؤسسه اعتباری مکلف است اطلاعات مربوط به محاسبه اجزای صورت و مخرج نسبت را در پایان هر ماه در سطح مؤسسه اعتباری شامل شعب و ادارات مرکزی مستقر در سرزمین اصلی و مناطق آزاد تجاری - صنعتی تهیه و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد طی گزارشی که توسط مدیر عامل مؤسسه اعتباری امضاء گردیده به بانک مرکزی ارائه نماید.
ماده ۵- تخطی از مقررات این دستورالعمل موجب اعمال مجازاتهای مقرر در ماده (۴۴) قانون پولی و بانکی کشور خواهد بود.
ماده ۶- مؤسسه اعتباری موظف است حداکثر ظرف مدت یک سال پس از ابلاغ این دستور العمل، وضعیت خود را با مفاد آن تطبیق دهد.
«دستور العمل تعیین نسبت تعهدات و بدهیهای ارزی» به داراییهای ارزی در شش ماده و یک تبصره در یک هزار و یک صد و پنجاهمین جلسه مورخ ۱۳۹۱٫۸٫۱۶ شورای پول و اعتبار به تصویب رسید و پس از تاریخ ابلاغ آن به مؤسسات اعتباری لازم الاجرا می باشد.
