دستورالعمل رتبه بندی حسابرسان و نحوه تطابق آنان با شرایط اشخاص

شماره: 64870/181765
تاریخ: 1404/10/29

بسمه تعالی  با صلوات بر محمد و آل محمد» 
وزارت امور اقتصادی و دارایی - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران 
دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی 
هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۴٫۱۰٫۲۱ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری  سازمان حسابرسی و جامعه حسابداران رسمی ایران و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم  قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در اجرای تبصره (۲) ماده (۱۳) آیین نامه پیشگیری از انباشت مطالبات غیر جاری بانکی موضوع تصویب نامه شماره ۱۷۶۸۱۸ ت ۵۶۱۷۳ هـ مورخ ۱۳۹۷٫۱۲٫۲۸ ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی دستورالعمل رتبه بندی حسابرسان  و نحوه تطابق آنان با شرایط اشخاص را به شرح زیر تصویب کرد: 

ماده ۱ - در این دستورالعمل اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند 
۱- سامانه: سامانه ای که جامعه حسابداران رسمی ایران برای تحقق اهداف این دستورالعمل  عملیاتی نموده و توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی به اشخاص مشمول و سایر استفاده کنندگان  برای بهره برداری ابلاغ میشود. 
۲-حسابرسان: مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و شاغلین انفرادی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی 
۳-رتبه حسابرسان: شاخصی کمی مبتنی بر معیارهای کمی و کیفی مشخص از جمله کیفیت خدمات ساختار سازمانی سوابق حرفه ای و تحصیلی ارزیابی مدیران و کارکنان و سوابق تخلفاتی که بیانگر عملکرد حرفه ای حسابرسان است. 
۴- اشخاص مشمول: اشخاص موضوع ماده (۲) آیین نامه اجرایی تبصره (۴) قانون استفاده از خدمات  تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابدار رسمی موضوع تصویب نامه شماره ۲۸۴۲۳ ت ۱۷۷۹۰ هـ مورخ ۱۳۷۹٫۷٫۳ با اصلاحات بعدی 
۵- آیین نامه نظارت حرفه ای: آیین نامه نظارت حرفه ای جامعه حسابداران رسمی ایران که در اجرای  بند (ج) ماده (۱۷) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب ۱۳۷۸ با اصلاحات بعدی و به منظور  نظارت حرفه ای بر مؤسسات حسابرسی و حسابداران رسمی عضو جامعه توسط هیئت عالی نظارت جامعه  حسابداران رسمی ایران تهیه و مطابق با بند (الف) ماده (۵۱) اساسنامه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی رسیده است. 
ماده ۲- رتبه حسابرسان جامعه حسابداران رسمی ایران وفق بند (۱۷) ماده (۱۳) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب ۱۳۷۸ با اصلاحات بعدی با شاخص هایی نظیر نوع و تعداد  کارهای خدمات اطمینان بخشی تعداد شرکا ترکیب کارکنان حرفه‌ای سوابق شکایت ها، احکام انضباطی و خطر ریسک حسابرسی و سایر معیارهای مندرج در پرسشنامه های پایش کنترل) وضعیت مؤسسه حسابرسی و پایش کنترل کیفیت کار حسابرسی مطابق با آیین نامه نظارت  حرفه ای صورت خواهد پذیرفت. 
ماده ۳- حسابرسان تحت نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران بر حسب امتیاز پرسشنامه پایش کنترل کیفیت کار و پایش کنترل) وضعیت موسسات حسابرسی و شاغلین انفرادی که مطابق با آیین نامه نظارت حرفه ای تعیین می شوند، به شرح جدول زیر بر اساس میانگین دو امتیاز طبقه بندی می گردند 

میانگین امتیاز مکتسبه بر اساس جداول بند (۱) ماده (۳)
طبقه	از	تا
الف	801	1000
ب	651	800
ج	526	650
د	0	525

۱- امتیاز کیفیت کار و وضعیت مؤسسات حسابرسی مطابق با آیین نامه نظارت حرفه‌ای به صورت جداگانه به عنوان مبنای تعیین رتبه حسابرسان به طور سالیانه بر حسب طبقه بندی انجام شده و در دو لیست جداگانه به شرح جداول زیر در پایگاه اطلاع رسانی جامعه حسابداران رسمی ایران منتشر می گردد: 

امتیاز مکتسبه وضعیت مؤسسه
طبقه	از	تا
الف	751	1000
ب	601	750
ج	501	600
د	0	500

 

امتیاز مکتسبه کیفیت کار
طبقه	از	تا
الف	751	1000
ب	601	750
ج	501	600
د	0	500

۲- جامعه حسابداران رسمی ایران موظف است ظرف شش ماه پس از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل سامانه تحت نظر خود را بر اساس شاخص‌های این ماده تهیه و طبقات مؤسسات حسابرسی و شاغلین انفرادی را برای انجام حسابرسی اشخاص مشمول موضوع ماده (۶) این دستورالعمل مشخص و بهره برداری نماید. 
ماده ۴- رتبه حسابرسان بر اساس معیارها و ضوابط تعیین شده در چارچوب آیین نامه نظارت حرفه‌ای باید بلافاصله پس از ارزیابی توسط جامعه حسابداران رسمی ایران در سامانه به روز رسانی شود. 
ماده ۵- هیئت عالی نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران موظف است نسبت به صحت سنجی اطلاعات بارگذاری شده در سامانه و نیز رتبه بندی به صورت مستمر نظارت نماید. 
ماده ۶- به منظور تطابق رتبه حسابرسان با شرایط اشخاص مشمول اشخاص مزبور بر اساس معیار میانگین جمع دارایی ها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات به چهار گروه به شرح زیر طبقه بندی می‌شوند:
 

اشخاص مشمول	میانگین جمع دارایی ها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات
الف	مساوی و یا بیش از ۵۰,۰۰۰ برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات
ب	مساوی و یا بیشتر از ۱۶۰۰۰۰ برابر و کمتر از ۵۰۰۰۰۰ برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات
ج	مساوی و یا بیشتر از ۳۰۰۰۰ برابر و کمتر از ۱۶۰۰۰۰ برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات
د	کمتر از ۳۰۰۰۰ برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات

۱- محاسبه میانگین جمع دارایی ها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات بر اساس آخرین صورت‌های مالی سالانه حسابرسی شده صورت می پذیرد. در صورت الزام اشخاص مشمول به ارائه صورت‌های مالی تلفیقی مجموعه مطابق با استانداردهای حسابداری آخرین صورت های مالی سالانه حسابرسی شده تلفیقی مجموعه ملاک عمل قرار می گیرد. 
تبصره- اشخاص مشمولی که برای سال اول حسابرسی می شوند، می توانند از مؤسسات حسابرسی هر یک از رتبه‌ها استفاده نمایند. 
اشخاص مشمول موظفند با توجه به رتبه خود که بر اساس جدول موضوع ماده (۶) این دستورالعمل تعیین شده است حسابرس مستقل و بازرس قانونی را از میان مؤسسات حسابرسی که رتبه آنها در همان رتبه یا رتبه بالاتر ارزیابی شده‌اند انتخاب نمایند. 
۲- مؤسسات حسابرسی با در نظر داشتن آیین‌نامه سقف مجاز ارائه خدمات تخصصی و حرفه ای توسط اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب ۱۳۹۴ وزیر امور اقتصادی و دارایی با اصلاحات بعدی و سایر مقررات ذیربط می‌توانند اقدام به پذیرش کار نمایند.
۳- مؤسسات حسابرسی مجاز نیستند حسابرس و بازرس قانونی اشخاص مشمول که در رتبه های بالاتر از رتبه مؤسسه آنها قرار دارند پذیرش نمایند. 
تبصره - برای شاغلین انفرادی طبقه (د) جدول موضوع ماده (۶) اعمال خواهد شد. 
۴- مسئولیت رعایت این ماده حسب مورد به عهده مجامع عمومی اشخاص مشمول و مؤسسات حسابرسی و شخص حسابدار رسمی شاغل انفرادی می باشد. 
۵- صورت های مالی اشخاص مشمول که برخلاف ضوابط این دستورالعمل مورد حسابرسی قرار گرفته باشد معتبر نبوده و به آن شناسه یکتا موضوع ماده (۷) دستورالعمل اجرایی ماده (۱۱) آیین نامه پیشگیری از انباشت مطالبات غیر جاری بانکی مصوب ۱۳۹۷ ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی تعلق نمی گیرد. 
ماده ۷- دستگاه‌های نظارتی از جمله بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران سازمان بورس و اوراق بهادار و همچنین کارگروه انتخاب حسابرس موضوع تصویب‌نامه شماره ۳۳۰۰ت ۳۹۰۳۷  مورخ ۱۳۸۷٫۱٫۱۹، می توانند در محاسبه رتبه مؤسسات حسابرسی و طبقه اشخاص مشمول تحت  الزامات خود از نتایج رتبه بندی و طبقه بندی این دستورالعمل استفاده نمایند. جامعه حسابداران  رسمی ایران و هیئت عالی نظارت پایش کنترل وضعیت و پایش کنترل کیفیت کار مؤسسات  حسابرسی تحت الزامات دستگاه های فوق الذکر را هر سال ارزیابی و امتیاز کسب شده را تا پایان  خرداد ماه سال بعد در اختیار دستگاه های مذکور قرار دهند. 
اشخاص مشمول الزامات سازمان بورس و اوراق بهادار و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران باید حسابرس مستقل و بازرس قانونی خود را با رعایت الزامات آن سازمان و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انتخاب نمایند. 
ماده ۸- سازمان حسابرسی که مطابق با تبصره (۲) ماده واحده قانون تشکیل سازمان حسابرسی مصوب ۱۳۶۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی عهده دار وظایف بازرس قانونی و امور حسابرسی سالانه مؤسسات و شرکت‌های تحت پوشش دولت می‌باشد و عمده شرکت‌های تحت رسیدگی سازمان در طبقه (الف) اشخاص موضوع ماده (۶) این دستورالعمل قرار می‌گیرند مقررات مرتبط با مؤسسات سطح (الف) در این دستورالعمل برای سازمان مذکور اعمال خواهد شد. 
ماده ۹ - نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل و ارائه گزارش لازم به دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی به عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی است. 

معاون اول رئیس جمهور