املاکی که مشمول حق واگذاری محل می شود

شماره: 49928/6606/4/30
تاریخ: 1371/10/09

پیوست: نظرباینکه درمورد حق واگذاری محل ازحیث عناوین مندرج درتبصره 5 ماده 59 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 برای اغلب ماموران تشخیص وسایرمراجع مالیاتی ابهاماتی بروز کرده است لذابمنظور رفع ابهام واتخاذ رویه واحدنکات ذیل رامتذکرمیگردد:
1 - هرنوع واگذاری یاتصرف محل کسب وتجارت متضمن انتقال حق واگذاری محل وبتبع آن لزوم وصول مالیات حق واگذاری نیست بلکه همانگونه که درقانون الحاق یک ماده به قانون روابط موجرومستاجر مصوب 1365/08/15 آمده است ، ممکن است واگذارنده بموجب سند رسمی حق واگذاری دریافت ننماید ویا بهر حال مستندا" ، حق واگذاری را برای خود محفوظ دارد.
2 - انتقالات قطعی اراضی و یا به اجاره واگذار نمودن آن قطع نظرازشخصیت حقیقی یاحقوقی انتقال گیرنده وانتقال دهنده وبدون لزوم بررسی در مورد اینکه ازاراضی انتقالی بعدا" چه استفاده ای خواهد شد باعنایت به بند الف ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم که هرنوع موقعیت ملک در تعیین ارزش معاملاتی اراضی ملحوظ نظر واقع میشود ، مطلقا" مشمول مالیات حق واگذاری محل نخواهد بود.
3 - بعضا" مشاهده میشود ، در زمینی بدون کسب مجوز اقدام به اموری از قبیل پارکینگ داری و فروش مصالح ساختمانی و گل و گلدان و نظایر آنها مینمایند که مسلما "اینگونه فعالیتها هم موجب حق واگذاری نمیباشند اما چنانچه زمین محصور و مشخصی بصورت رسمی و یا بدون منع قانونی مورداستفاده برای فعالیتهائی از انواع یادشده و انواع دیگری مانند انبارداری بوده و بطور واضح و مسلم "حق کسب وپیشه در آن ایجاد شده باشد ، انتقال دهنده آن موقع انتقال برابر مقررات مربوط مشمول مالیات حق واگذاری محل خواهد بود.
4 -املاک مسکونی که بدون مجوز و برخلاف مقررات قانونی مورد استفاده شغلی یا تجاری واقع میشوند, مشمول مالیات حق واگذاری محل نمیباشند مگر اینکه به دلالت و صراحت احکام صادره از دادگاهها مالک مکلف به پرداخت حقی بابت تخلیه ملک شده باشد که در اینصورت مستاجر طبق مقررات مشمول مالیات خواهد بود ولی مالک در هنگام انتقال بعدی اعم از قطعی یا غیرقطعی با بقاء شرایط مذکور درصدر این بند مشمول مالیات حق واگذاری محل نخواهد بود.
5 -پزشکان و پیراپزشکان ، وکلاء و کارشناسان رسمی دادگستری سر دفتران اسناد رسمی یا ازدواج و طلاق که دراملاک مسکونی در رشته های مذکور فعالیت مینمایند، مادام که کاربری ملک مزبور ازحیث مقررات تغییرننموده ، بابت واگذار آن مشمول مالیات حق واگذاری نمیباشند.
6 -در مواردیکه اشخاص حقوقی ملک مسکونی متعلق به یکی از اعضاء (صاحب سهم یاسهم الشرکه ) را بعنوان اقامتگاه قانونی معرفی مینمایند، صرف این اقدام مادام که کاربری ملک حسب مقررات تغییر ننموده موجد حق واگذاری محل نخواهد بود.
7 -مالکین املاکی که حق واگذاری آن متعلق به مستاجراست و اکنون باحفظ حقوق مستاجر، بدیگری یا بهمان مستاجر بصورت قطعی منتقل میشود، مشمول مالیات حق واگذاری محل نمیباشند.
8 -املاک مسکونی که مالک یا همسر یا فرزندان او ضمن سکونت در آن ملک بمشاغلی از انواع مشاغل جز مانند خیاطی ، بافندگی و امثال آنها اشتغال دارند، موقع انتقال قطعی یا اجاری ملک ، مشمول مالیات حق واگذاری محل نمیباشد.
9 -املاکی که بموجب پروانه یا جواز ساخت یا گواهی پایان کار صادره از مراجع ذیصلاح دارای کاربری مختلط (قسمتی تجاری و اداری و قسمت دیگرمسکونی ) است و یا این کاربرد مختلط بمرور ایام بصورت بلامعارض بوجود آمده است ، فقط نسبت به قسمت تجاری و اداری مذکور اعم از اینکه تفکیک شده یا نشده باشد،با رعایت سایر بندهای این دستورالعمل حسب مورد مشمول مالیات حق واگذاری محل خواهد بود. شایسته است ماموران تشخیص و مراجع مالیاتی و سایر مسئولین ذیربط با رعایت کامل این دستورالعمل که مفاد آن به تائید هیئت عمومی شورای عالی مالیاتی هم رسیده است ، و با اجتناب از پیش بینی وقوع حالات بعدی و بدون فوت وقت و تاخیر غیرموجه اقدام به رسیدگی و انجام امورمراجعین بنمایند و ضمنا"مدیران کل محترم ادارات وممیزین کل مربوط که مسئولیت حسن اجرای دستورالعمل بعهده آنان محول میگردد، ماموران خاطی را که بی جهت وسایل دوندگی و تضییع وقت مودیان را فراهم میاورند در اسرع وقت معرفی نمایند.

احمد حسینی
معاون درآمدهای مالیاتی