آیین نامه کارهای سخت و زیان آور

شماره: 15365/ت36005ه
تاریخ: 1386/02/05

در جلسه مورخ 1385/12/26 بنا به پیشنهاد مشترک شماره 77197 مورخ 1385/06/28 وزارتخانه های کار وامور اجتماعی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وسازمان تأمین اجتماعی وبه استناد بند (5) جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (2) الحاقی ماده (76) قانون اصلاح مواد (72) و (77) وتبصره ماده (76) قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده (76) مصوب 1371 - مصوب 1380- آئین نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
آئین نامه اجرایی بند (5) جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (2) الحاقی ماده (76) قانون اصلاح مواد (72) و(77) وتبصره ماده (76) قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده (76) مصوب 1371-مصوب 1380-
ماده 1- کارهای سخت وزیان آور کارهایی است که درآنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی، بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد بوده ودر اثر اشتغال بیمه شده تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیت های طبیعی (جسمی وروانی) در وی ایجاد می شود که نتیجه آن بیماری شغلی وعوارض ناشی از آن باشد. مشاغل سخت و زیان آور موضوع این ماده به دو گروه تقسیم می شوند:
الف – مشاغلی که صفت سخت وزیان آوری با ماهیت شغلی وابستگی دارد اما می توان با بکار گیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی وتدابیر فنی مناسب توسط کارفرما سختی و زیان آوری آنها را حذف نمود.
ب- مشاغلی که ماهیتا سخت و زیان آور بوده و با بکارگیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر فنی توسط کارفرما، صفت سخت و زیان آوری آنها کاهش یافته ولی کماکان سخت و زیان آوری آنها حفظ می گردد. تبصره - مشمولین قانون "نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران وجنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور-مصوب 1367- و اصلاحات بعدی آن" و همچنین مشمولین قانون "حفاظت در برابر اشعه –مصوب 1368- " تابع قوانین و مقررات مربوط خواهند بود.
ماده 2- تعیین سخت و زیان آور بودن مشاغل موضوع ماده (1) ونوع آن گروه "الف" و گروه "ب" حسب درخواست کارگر، کارفرما، تشکلها، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی در هر کارگاه با بررسی سوابق، انجام بازدید و بررسی شرایط کار توسط کارشناس بهداشت حرفه ای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتماعی و با تأیید توسط کمیته های بدوی وتجدید نظر استانی موضوع این آئین نامه انجام می گیرد. تبصره- در موارد مشمول بند "الف" ماده (1) این آئین نامه که استاندارد حدود تماس شغلی عوامل بیماریزا وسخت و زیان آور وجود دارد اتخاذ تصمیم قطعی در کمیته ها مستلزم اندازه گیری و اظهار نظر کارشناسان بهداشت حرفه ای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا سایر مراکز اداری مجوز از وزارتخانه یاد شده است.
ماده 3- کارفرمایان کارگاه های دایر که از تاریخ تصویب این آئین نامه تمام یا برخی از مشاغل آنها در کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی یا شورای عالی حفاظت فنی، سخت و زیان آور شناخته شده یا می شود مکلفند ظرف دو سال از تاریخ ابلاغ تصمیم قطعی کمیته یا شورا حسب مورد نسبت به ایمن سازی عوامل و شرایط محیط کار مطابق حد مجازی و استانداردهای مشخص شده در قانون کار و آئین نامه های مربوط (مصوب شورای عالی حفاظت فنی) و سایر قوانین موضوعه در این زمینه اقدام و صفت سخت و زیان آوری مشاغل موضوع بند (الف) ماده (1) را حذف و نتیجه را کتبا به کمیته بدوی موضوع ماده (8) این آئین نامه برای بررسی وتأیید گزارش نمایند.
تبصره – وزارتخانه های کار وامور اجتماعی وبهداشت، درمان وآموزش پزشکی مکلفند کارگاه هایی که مشاغل آنها سخت و زیان آور شناخته شده است و یا طبق این آئین نامه سخت و زیان آور تعیین می گردد پس از گذشت مهلت مقرر در این ماده بازدید و نتیجه را کتبا به کمیته بدوی استان گزارش نمایند.
ماده 4- کارفرمایان مکلفند شاغلین در کارهای سخت و زیان آور را حداقل سالی یکبار به منظور آگاهی از روند سلامتی و تشخیص بهنگام بیماری و پیشگیری از فرسایش جسمی و روحی آنان توسط مراکز بهداشتی و درمانی مورد معاینه قرار داده و نتیجه را در پرونده های مربوط ضبط و یک نسخه از آن را به سازمان تأمین اجتماعی ارائه نمایند.
تبصره 1- تغییر شغل بیمه شده که در معرض فرسایش جسمی وروحی ناشی از اشتغال در کارهای سخت وزیان آور باشد بر اساس مقررات پیش بینی شده در قانون کار صورت می گیرد.
تبصره 2- معاینات قبل از استخدام طبق ماده (90) قانون تأمین اجتماعی – مصوب 1354- انجام می گیرد.
تبصره 3- در صورت عدم انجام تکالیف مقرر در بند (2) جزء "الف" ماده واحده اصلاح قانون تبصره (2) الحاقی ماده (76) قانون اصلاح مواد (72) و (77) وتبصره ماده (76) قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده (76)، مصوب 1371 – مصوب 1380- سازمان تأمین اجتماعی ضمن انجام تعهدات قانونی نسبت به بیمه شده هزینه های وارده را مطابق ماده (90) قانون تأمین اجتماعی از کارفرمای مربوطه وصول خواهد نمود.
ماده 5- به استناد تبصره (1) ماده (96) قانون کار مقررات وضوابط انجام معاینات پزشکی موضوع ماده (4) این آئین نامه اعم از قبل از استخدام و ادواری اختصاصی و هرگونه معاینه پزشکی دیگر در این ارتباط مطابق با دستورالعمل و آئین نامه های جاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.
تبصره – وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است تمهیدات لازم برای اعلام نتایج معاینات موضوع این ماده را متناسب با شرح وظایف سازمانهای ذی ربط بعمل آورد.
ماده 6- کمیته بدوی استان موظف است حسب گزارش کارشناسان موضوع ماده (2) بررسی و در صورت تأیید، حذف یا کاهش صفت سخت و زیان آور به ترتیب در مشاغل بند "الف" و"ب" ماده یک مراتب را برای خروج کارگاه از شمول این آئین نامه به مراجع ذی ربط ابلاغ نماید و در صورت عدم حذف صفت سخت و زیان آوری محیط کار در مشاغل بند "الف" ظرف مهلت مقرر، مطابق قانون کار از سوی وزارتخانه های کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از طریق مراجع ذی صلاح اقدام لازم بعمل می آید.
تبصره – در صورتی که گزارش کارشناسان موضوع این ماده پس از تأیید کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی حسب مورد حاکی از عدم کاهش یا حذف عوامل زیان آور و بیماری زای محیط کار ظرف مهلت مقرر در قانون باشد اقدامات لازم بر حسب مورد مطابق قانون کار از سوی وزارتخانه های کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بعمل خواهد آمد.
ماده 7- سیاستگذاری کشوری کارهای سخت و زیان آور موضوع این آئین نامه و رسیدگی به درخواست کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی موضوع ماده (8) و همچنین نظارت وهماهنگی بر فعالیت کمیته های مذکور در این آئین نامه به عهده شورای عالی حفاظت فنی است. دستورالعمل اجرایی نحوه فعالیت کمیته های مذکور و نظارت بر آنها به پیشنهاد وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی به تصویب شورای عالی حفاظت فنی خواهد رسید.
تبصره- مدیر عامل سازمان تأمین اجتماعی یا معاون وی یا معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با حق رأی در زمینه کارهای سخت وزیان آور موضوع این آئین نامه عضو شورای عالی حفاظت فنی خواهند بود.
ماده 8- به منظور تطبیق وتشخیص مشاغل سخت و زیان آور بر اساس ضوابط وسیاست گذاری های شورای عالی حفاظت فنی و مقررات مربوط، کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی هرکدام با پنج عضو اصلی و پنج عضو علی البدل به شرح زیر برای مدت سه سال منصوب می شوند و انتصاب مجدد آنان بلا مانع است.
الف- کمیته بدوی مرکب از اعضای زیر می باشد:
1- معاون روابط کار و امور اجتماعی استان و یا نماینده وی به عنوان رئیس جلسه.
2- معاون امور بیمه ای اداره کل تأمین اجتماعی استان و یا نماینده وی.
3- کارشناس مسئول بهداشت حرفه ای معاونت بهداشتی دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی ذی ربط.
4- نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان بنا به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان.
5- نماینده کارفرمایان حسب معرفی کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان.
تبصره 1- جلسات کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی در سازمان کار و امور اجتماعی استان تشکیل و با حضور چهار نفر از اعضای اصلی یا علی البدل رسمیت می یابد و تصمیمات جلسه با اکثریت آراء حاضرین معتبر و لازم الاجراء می باشد.
تبصره 2- در استانهایی که دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مستقل وجود دارد در صورت طرح پرونده های مرتبط با منطقه تحت پوشش، کارشناس مسئول بهداشت حرفه ای معاونت بهداشتی دانشکده مزبور، جایگزین کارشناس مسئول بهداشت حرفه ای معاونت بهداشتی دانشگاه خواهد بود.
تبصره 3- با تصویب کمیته استانی دعوت از افراد صاحب نظر و اساتید مربوط جهت شرکت در جلسات بدوی حق رأی بلا مانع می باشد.
تبصره 4- در صورتی که مجمع و کانونهای استانی تشکل های کارگری و کارفرمایی موضوع بند های (4) و (5) ایجاد نشده باشند، نمایندگان مزبور از بین اعضای تشکلهای حائز اکثریت به تشخیص سازمان کار وامور اجتماعی استان و با انتخاب تشکل ذی ربط استان معرفی می شوند.
تبصره 5- رأی کمیته بدوی ظرف پانزده روز اداری از تاریخ ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی است و در صورتی که هر یک از طرفین (کارگر و کارفرما) به رأی بدوی اعتراض داشته باشند درخواست تجدید نظر خود را کتبا به سازمان کار و امور اجتماعی محل تسلیم می نماید.
تبصره 6- هیچ یک از اعضای کمیته های بدوی همزمان نمی توانند عضو کمیته تجدید نظر باشند. همچنین اعضای مذکور نمی توانند در جلسه تجدید نظر پرونده هایی که در هنگام رسیدگی بدوی به آن رأی داده اند با حق رأی شرکت نمایند.
ب- کمیته تجدید نظر استان مرکب از اعضای زیر می باشد.
1- رئیس سازمان کار و امور اجتماعی استان به عنوان رئیس کمیته.
2- مدیر کل تأمین اجتماعی استان.
3- معاونت بهداشتی دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ذی ربط.
4- نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان بنا به تشخیص سازمان کار  و امور اجتماعی استان.
5- نماینده کارفرمایان با معرفی کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان.
تبصره 1- رأی کمیته تجدید نظر استان از تاریخ ابلاغ قطعی ولازم الاجرا می باشد.
تبصره 2- در صورتی که مجمع و کانونهای استانی تشکل های کارگری و کارفرمایی موضوع بندهای (4) و (5) ایجاد نشده باشند، نمایندگان مزبور از بین اعضای تشکلهای حائز اکثریت به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان و با انتخاب تشکل ذی ربط استان معرفی می شوند.
تبصره 3- در صورت تساوی آراء (موافق ومخالف) اعم از بدوی و تجدید نظر، جلسه بعدی با حضور همه اعضا تشکیل خواهد شد.
تبصره 4- کمیته های استانی موظفند در آراء صادره نوع سخت و زیان آوری مشاغل را که در زمره مشاغل بند "الف" یا "ب" ماده (1) این آئین نامه می باشد تعیین نمایند.
تبصره 5- در استانهایی که دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی مستقل وجود دارد در صورت طرح پرونده های مرتبط با منطقه تحت پوشش، معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی جایگزین معاونت بهداشتی دانشگاه می شود.
ج- با تصویب کمیته استانی دعوت از افراد صاحب نظر، اساتید وکارشناسان مربوطه جهت شرکت در جلسات بدوی حق رأی بلا مانع می باشد.
د- کارفرمایان کارگاهها مکلفند با کارشناسان موضوع ماده (2) و کمیته های موضوع ماده (8) این آئین نامه همکاری و مدارک مورد نیاز را در اختیار آنان قرار دهند.
ماده 9- وظایف کمیته های بدوی و جدید نظر استانی به شرح زیر تعیین می شود:
الف- وظایف کمیته های بدوی استانی به شرح زیر می باشد:
1- بررسی، تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور با مواد این آئین نامه که توسط بیمه شده، کارفرما، وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی و تشکل ها به عنوان مشاغل سخت و زیان آور معرفی شده و اعلام نتیجه به متقاضی وسازمانهای ذی ربط از سوی رئیس کمیته بدوی.
2- رسیدگی مواردی که با اتخاذ تدابیر لازم حالت سخت و زیان آوری شغل یا مشاغل از بین رفته و در زمره مشاغل عادی درآمده اند و اعلام آن به مراجع ذی ربط به منظور حذف امتیازاتی که به کار سخت و زیان آور تعلق گرفته است.
3- اجرای سیاستها و مصوبات شورای عالی حفاظت فنی.
ب- وظایف کمیته های تجدید نظر استانی عبارت است از رسیدگی، اظهارنظر و تصمیم گیری در خصوص اعتراض به آراء کمیته های بدوی استانی موضوع ماده (8) این آئین نامه که توسط بیمه شده یا کارفرما درخواست گردیده است و اعلام نتیجه به متقاضی و سازمانهای ذیربط از سوی رئیس کمیته تجدید نظر.
ماده 10- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تغییرات حدود تماس شعلی آلاینده های محیط کار و عوامل بیماری زا را به شورای عالی حفاظت فنی اعلام و شورای عالی مذکور مراتب را به کمیته های استانی، کارهای سخت و زیان آور برای اجرا ابلاغ می نماید.
ماده 11- علاوه بر کارهای سخت و زیان آور مشخص شده طبق مصوبات شورای عالی حفاظت فنی و موارد تأیید شده توسط کمیته های استانی، موارد زیر نیز سخت وزیان آور شناخته می شوند.
1- مشاغلی که در ندامتگاه ها و زندان ها مستقیما با زندانی ارتباط دارند.
2- مشاغلی که مستقیما در کراکز روان درمانی با بیماران روانی مرتبط هستند.
3- خبرنگاری.
تبصره – مصادیق خبرنگاری با تأیید کمیته بدوی موضوع ماده (8) تعیین می شود.
ماده 12- نحوه توالی و تناوب در مشاغل سخت و زیان آور به شرح زیر تعیین می گردد:
1- ایام زیر چنانچه در فواصل اشتغال به کارهای سخت و زیان آور واقع شود، به عنوان سابقه اشتغال در کارهای سخت و زیان آور محسوب می گردد.
الف- تعطیلات هفتگی
ب- تعطیلات رسمی
ج- ایام استفاده از مرخصی استحقاقی د- ایام استفاده از مرخصی بابت ازدواج یا فوت همسر، پدر، مادر وفرزندان به مدت 3 روز با دریافت دستمزد در مورد مشمولان قانون کار.
ه- ایام استفاده از مرخصی استعلاجی یا استراحت پزشکی اعم از اینکه حقوق ایام مزبور توسط کارفرما پرداخت شود ویا اینکه بیمه شده از غرامت دستمزد ایام بیماری استفاده کرده باشد.
و- تمام یا قسمتی از خدمت نظام وظیفه در جبهه های نبرد حق علیه باطل یا حضور داوطلبانه در جبهه.
ز- دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده بر اساس آن به عنوان آزاده شناخته شده باشد حسب تقاضای وی.
2- ایام وموارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کارهای سخت و زیان آور واقع شود، موجب زایل شدن توالی اشتغال در کارهای سخت وزیان آور نمی گردد.
الف- ایام خدمت سربازی (دوران ضرورت و احتیاط) مشروط بر اینکه بیمه شده حداکثر تا دو ماه پس از پایان خدمت به کار سابق خود برگشته ویا اینکه در کار دیگری که سخت و زیان آور شناخته شده مشغول به کار شده باشد.
ب- دوران توقیف بیمه شده در صورتی که منتهی به محکومیت وی نگردد و یا اینکه کارفرما بر اساس تکلیف قانونی حقوق دوران مزبور را به بیمه شده پرداخت نماید.
ج- ایام حالت تعلیق که به واسطه عوامل قهریه طبیعی و یا حوادث ومخاطرات اجتماعی (مانند سیل، زلزله، جنگ وآتش سوزی) که خارج از اراده کارفرما وبیمه شده بوده ودر نتیجه آن کارگاه به طور موقت تعطیل می گردد. 
د- ایام استفاده از مقرری بیمه بیکاری مشروط بر اینکه بیمه شده قبل از برقراری بیمه بیکاری در مشاغل سخت و زیان آور اشتغال به کار داشته و در حین مقرری بگیری و یا حداکثر تا دو ماه پس از اتمام دوره مزبور در مشاغلی که سخت وزیان آور شناخته شده مشغول به کار شده یا طبق این آئین نامه بتواند بازنشسته شود.
ه- ایام خدمت در جبهه که به تأیید مراجع ذیصلاح رسیده باشد.
و- دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده بر اساس آن به موجب قانون آزاده شناخته شده باشد.
ز- ایام بلاتکلیفی بیمه شده که مستند به آرای صادره از سوی مراجع حق اختلاف و یا سایر مراجع قانونی منجر به صدور رأی بازگشت به کار یا پرداخت حقوق ایام مزبور شده باشد.
ح- ایام استفاده از غرامت دستمزد ایام بیماری که در فاصله زمانی 1354/05//10 تا 1359/01/14 واقع شده باشد.
ط- غیبت غیر موجه حداکثر به مدت ده (10) روز در سال در مورد کارگاههای مشمول قانون کار یا بر اساس مقررات انظباطی، تخلفاتی و یا استخدامی مربوط در کارگاههای غیر مشمول قانون کار که منجر به اخراج، انفصال موقت و یا دایم نشده باشد.
ی- مدت یک ماه استفاده از مرخصی بدون حقوق موضوع ماده (67) قانون کار
3- ایام و موارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کارهای سخت و زیان آور واقع شود توالی اشتغال او را از بین برده و موجب تناوب اشتغال وی می گردد.
الف- استفاده از مرخصی بدون حقوق به مدت بیش از دو ماه به هر منظور و تحت هر عنوان علاوه بر مرخصی مندرج در بند (ی) ردیف (2) این ماده.
ب- اخراج، استعفا، انفصال و بازخریدی مشروط بر اینکه حداکثر تا دو ماه در مجموع پس از تاریخ موارد مزبور در مشاغلی که سخت و زیان آور شناخته شده مشغول به کار نشده یا طبق این آئین نامه نتواند بازنشسته شود.
ج- اشتغال در کارها و مشاغل عادی به مدت یک ماه.
د- اشتغال در حرف و مشاغل آزاد به مدت یک ماه.
ه- بیمه اختیاری به مدت یک ماه.
و- بیکاری بدون دریافت مقرری بیکاری بیش از دو ماه.
ز- سایر موارد مشابه.
ماده 13- شرایط بازنشستگی در کارهای سخت و زیان آور به شرح زیر می باشد:
1- بیمه شدگانی که حداقل (20) سال کار متوالی یا بیست و پنج (25) سال سابقه کار متناوب و پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور را داشته باشند، بدون شرط سنی می توانند درخواست بازنشستگی از سازمان تأمین اجتماعی نمایند.
2- چنانچه کمیسیون های پزشکی موضوع ماده (91) قانون تأمین اجتماعی قبل از رسیدن بیمه شده شاغل در کارهای سخت و زیان آور به سابقه مقرر در بند (1) فوق، فرسایش جسمی و روحی وی را ناشی از اشتغال به کارهای سخت و زیان آور تشخیص و تأیید نمایند.
3- این قبیل بیمه شدگان به صرف ارائه درخواست بازنشستگی مجاز به ترک کار نبوده و می باید احراز شرایط و استحقاق آنها جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان آور رسما از سوی سازمان تأمین اجتماعی به آنها ابلاغ و سپس ترک کار نمایند.
4- چنانچه بیمه شده شرایط استفاده از بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان آور را طبق این آئیین نامه احراز کند سازمان تأمین اجتماعی مکلف است نسبت به برقراری مستمری وی از تاریخ ترک کار اقدام نماید.
5- افرادی که حداقل بیست (20) سال متوالی یا بیست و پنج (25) سال متناوب سابقه پرداخت حق بیمه در مشاغل سخت و زیان آور مربوط به قبل از تاریخ تصویب قانون را داشته باشند و یا در آینده شرایط مذکور را احراز نمایند می توانند درخواست بازنشستگی خود را با رعایت بند (1) این ماده به سازمان تأمین اجتماعی تسلیم نمایند.
ماده 14- کارفرما مکلف است پس از احراز شرایط بازنشستگی بیمه شده شاغل در کارگاه وی، طبق این آئین نامه معادل چهاردرصد (4%) میزان مستمری برقراری بیمه شده نسبت به سنوات اشتغال او در مشاغل سخت و زیان آور را که توسط سازمان تأمین اجتماعی محاسبه و مطالبه می گردد به طور یکجا به سازمان یاد شده پرداخت نماید.
ماده 15- آثار محدودیتها و مزایای مندرج در قانون برای مواردی که بازنشستگی به موجب این آئین نامه ایجاد می شود منحصر به همان شغل در همان کارگاه خاص بوده و قابل تسری وتعمیم در دیگر شغل های مشابه در سایر کارگاه ها نمی گردد.
ماده 16- اجرای این آئین نامه در مورد آن دسته از مشمولین قانون تأمین اجتماعی که در مشاغل سخت و زیان آور وزارت دفاع و پشتیبانی و نیروهای مسلح و شرکتها و سازمانهای تابعه آن به صورت خرید خدمت مشغول خدمت میباشند با رعایت مقررات و ضوابط نیروهای مسلح و با هماهنگی سازمان تأمین اجتماعی خواهد بود.

پرویز داودی
معاون اول رئیس جمهور