سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
موضوع تجمیع و تلخیص بخشنامه ها دستورالعمل ها و دستورهای اداری حوزه بازنشستگی
معاونین محترم
ادارات و دفاتر مستقل ستادی ..............
اداره کل تأمین اجتماعی استان................
با سلام
در راستای تسهیل مقررات سازمانی ایجاد وحدت رویه و بهبود مستمر و روزآمد در اصلاح ، روان سازی و تلخیص کلیه بخشنامه ها و دستورالعملهای مربوط به بازنشستگی با لحاظ چشم انداز سازمان تامین اجتماعی در افق برنامه ۱۴۰۴ به عنوان سازمانی پایدار پویا با فرآیندهای هوشمند ارائه خدمات کیفی و بهنگام و رضایتمندی ذینفعان، توجه ادارات کل استانها و واحدهای تابعه را به رعایت و اجرای دقیق مفاد این بخشنامه که شامل فصل های ذیل می باشد، جلب می نماید.
فصل اول: تعاریف
فصل دوم قوانین عام بازنشستگی
فصل سوم: نحوه محاسبه مستمری
فصل چهارم مدارک و مستندات لازم
فصل پنجم فرآیند برقراری مستمری بازنشستگی
فصل ششم بازنشستگی متقاضیان مشاغل سخت و زیان آور
فصل هفتم: قوانین خاص بازنشستگی
فصل هشتم موارد مرتبط با بازنشستگی
فصل نهم: فهرست بخشنامه ها و دستورهای اداری بازنگری شده
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
فصل اول : تعاریف
(۱) تعاریف مرتبط در حوزه بازنشستگی به شرح زیر می باشد
-۱-۱- قانون : قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ با آخرین اصلاحات و الحاقات می باشد.
۱-۲- بازنشستگی عبارت است از عدم اشتغال بیمه شده به کار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در قانون
بند ۱۵ ماده ۲ قانون)
۱-۳- بیمه شده : شخصی است که راسا مشمول مقررات تامین اجتماعی بوده و با پرداخت مبالغی به عنوان حق بیمه حق استفاده از مزایای مقرر در این قانون را دارد. بند ۱ ماده ۲ قانون)
-۱-۴- کارگاه محلی است که بیمه شده به دستور کارفرما یا نماینده او در آنجا کار میکند. (بند ۳ ماده ۲ قانون)
۱-۵- کارفرما شخص حقیقی یا حقوقی است که بیمه شده به دستور یا به حساب او کار میکند. کلیه کسانی که به عنوان مدیر یا مسئول عهده دار اداره کارگاه هستند نماینده کارفرما محسوب میشوند و کارفرما مسئول انجام کلیه تعهداتی است که نمایندگان مزبور در قبال بیمه شده به عهده می گیرند. (بند ۴ ماده ۲ قانون)
-۱-۶- مزد یا حقوق : شامل هر گونه وجوه و مزایای نقدی با غیر نقدی مستمر است که در مقابل کار به بیمه شده داده می شود. بند ۵ ماده ۲ قانون)
حق ۱-۷- : بیمه : عبارت از وجوهی است است . که به حکم این قانون و برای استفاده از مزایای موضوع آن به سازمان تامین اجتماعی پرداخت می گردد. بند ۶ ماده ۲ قانون)
۱-۸- مستمری عبارت از وجهی است که طبق شرایط مقرر در این قانون به منظور جبران قطع تمام یا قسمتی از درآمد به بیمه شده و در صورت فوت او برای تامین معیشت بازماندگان وی به آنان پرداخت میشود. بند ۱۶ ماده ۲ قانون)
فصل دوم : قوانین عام بازنشستگی
(۲) مشمولین قانون در صورت احراز شرایط زیر حق استفاده از مستمری بازنشستگی را خواهند داشت
۲-۱- بیمه شدگانی که حداقل ۲۰ سال حق بیمه مقرر را قبل از تاریخ تقاضای بازنشستگی پرداخته و سن مرد به ۶۰ سال تمام و سن زن به ۵۵ سال تمام رسیده باشد. اصلاحیه ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۸۰٫۷٫۱۴)
توضیح اینکه به موجب جزء ۳ بند (ب) قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی به ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی .... مصوب ۱۳۸۰٫۷٫۱۴ مجمع تشخیص مصلحت نظام، حداقل سابقه پرداخت حق بیمه مقرر در ماده ۷۶ قانون (۱۰ سال) بصورت پلکانی افزایش و به ازاء هر سال از تاریخ تصویب یکسال اضافه گردیده ، به نحوی که در یک فرآیند ده ساله، حداقل مزبور به ۲۰ سال ارتقاء یافته است. در طول این ایام هر زمان که بیمه شده حداقل شرایط مقرر در ماده ۷۶ قانون
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
(۱۰) سال سابقه و ۶۰ سال سن برای مردان و ۵۵ سال برای زنان را احراز نماید ، سابقه مقرر در جزء ۱۳۰ بنداب، ماده واحده مذکور در آن زمان جایگزین ۱۰ سال سابقه مورد نظر در ماده ۷۶ قانون شده و از تاریخ مزبور به بعد زمانی که بیمه شده درخواست بازنشستگی نماید علاوه بر داشتن شرط سنی مقرر در قانون فوق حداقل سابقه مندرج در جدول زیر را نیز باید داشته باشد.
از تاریخ لغایت حداقل سابقه
۸۱٫۷٫۱۴ ۸۲٫۷٫۱۳ ۱۱ سال
۸۲٫۷٫۱۴ ۸۳٫۷٫۱۳ ۱۲ سال
۸۳٫۷٫۱۴ ۸۴٫۷٫۱۳ ۱۳ سال
۸۴٫۷٫۱۴ ۸۵٫۷٫۱۳ ۱۴ سال
۸۵٫۷٫۱۴ ۸۶٫۷٫۱۳ ۱۵ سال
۸۶٫۷٫۱۴ ۸۷٫۷٫۱۳ ۱۶ سال
۸۷٫۷٫۱۴ ۸۸٫۷٫۱۳ ۱۷ سال
۸۸٫۷٫۱۴ ۸۹٫۷٫۱۳ ۱۸ سال
۸۹٫۷٫۱۴ ۹۰٫۷٫۱۳ ۱۹ سال
۹۰٫۷٫۱۴ به بعد ۲۰ سال
-۲-۲- افرادی که ۳۰ سال تمام کار کرده و در هر مورد حق بیمه مدت مزبور را به سازمان تامین اجتماعی پرداخته باشند. در صورتی که سن مردان ۵۰ سال و سن زنان ۴۵ سال تمام باشد میتوانند تقاضای بازنشستگی نمایند. تبصره ۱ ماده ۷۶ قانون )
-۲-۳- بیمه شدگانی که حداقل بیست سال متوالی و بیست و پنج سال متناوب در کارهای سخت و زبان آور (مخل سلامت اشتغال داشته و در هر مورد حق بیمه مدت مزبور را به سازمان تامین اجتماعی پرداخته باشند، می توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند. هر سال سابقه اشتغال و پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد. قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی ماده ۷۶ قانون اصلاح مواد ۷۲ و ۷۷ و تبصره ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده ۷۶ قانون مصوب ۱۳۷۱ - مصوب ۱۳۸۰٫۷٫۱۴ )
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
افرادی که فاقد شرط سابقه مقرر در این بند بوده لیکن متقاضی استفاده از سایر ضوابط بازنشستگی مقرر در ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی و تبصره های (۱)، (۳) و (۴) آن هستند هر سال سابقه اشتغال و بیمه پردازی آنان در کارهای سخت و زیان آور ، یک و نیم سال محاسبه خواهد شد. قانون تفسیر جز (۱) بند "ب" تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون ..... مصوب ۱۳۹۰٫۶٫۲۹ مجلس شورای اسلامی در صورتی که بیمه شدگان مذکور قبل از رسیدن به سابقه مقرر در این قانون دچار فرسایش جسمی و روحی ناشی از اشتغال در کارهای سخت و زیان آور گردند با تایید کمیسیون های پزشکی (موضوع ماده ۹۱ قانون تامین اجتماعی ) با هر میزان سابقه خدمت از مزایای مندرج در این قانون برخوردار خواهند شد. (قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی ماده ۷۶ قانون اصلاح مواد ۷۲ و ۷۷ و تبصره ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده ۷۶ قانون مصوب ۱۳۷۱ - مصوب ۱۳۸۰٫۷٫۱۴ )
با توجه به گستردگی مطالب در بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور، این مبحث بصورت جداگانه و با توضیحات کامل در فصل ششم همین بخشنامه به تفصیل بیان خواهد شد.
-۲-۴- بیمه شدگانی که دارای ۳۵ سال تمام سابقه پرداخت حق بیمه باشند میتوانند بدون در نظر گرفتن شرط سنی مقرر در قانون تقاضای بازنشستگی نمایند. تبصره ۳ ماده ۷۶ قانون)
-۲-۵- زنان کارگر با داشتن ۲۰ سال سابقه کار و ۴۲ سال سن به شرط پرداخت حق بیمه با ۲۰ روز حقوق می توانند بازنشسته شوند. تبصره ۴ ماده ۷۶ (قانون)
-۲-۶- کارفرما میتواند بازنشستگی بیمه شدگانی را که حداقل پنج سال پس از رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در این قانون به کار خود ادامه داده اند از سازمان تامین اجتماعی تقاضا نماید. ماده (۷۸) قانون منظور از سن بازنشستگی مقرر برای مردان ۶۰ سال تمام و برای زنان ۵۵ سال تمام میباشد که دادنامه شماره ۳۱۰ مورخ ۱۳۷۸٫۸٫۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز مؤید همین امر است.
-۲-۷- سازمان تامین اجتماعی موظف است با درخواست کارفرمایان واحدهای صنعتی دارای پروانه بهره برداری بیمه شدگانی را که حائز شرایط مقرر در ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴٫۴٫۳ باشند، بازنشسته نماید . چگونگی تامین منابع مربوط به هزینه های احتمالی ناشی از اجرای این تبصره به تصویب دولت خواهد رسید . (ماده ۱۳ قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور مصوب ۱۳۸۲٫۲٫۲۶)
فصل سوم : نحوه محاسبه مستمری
(۳) نحوه محاسبه مستمری بازنشستگی و نکات قابل توجه آن به شرح ذیل می باشد
۳-۱- میزان مستمری بازنشستگی عبارت است از یک سی ام متوسط مزد یا حقوق بیمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بیمه مشروط بر آنکه از (۳۰) ٫ (۳۵) سی و پنج ، سی ام متوسط مزد یا حقوق تجاوز ننماید. (ماده ۷۷ قانون)
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
۳-۲ - متوسط مزد یا حقوق برای محاسبه مستمری بازنشستگی عبارت است از مجموع مزد با حقوق بیمه شده که بر اساس آن حق بیمه پرداخت گردیده ظرف آخرین دو سال پرداخت حق بیمه تقسیم بر بیست و چهار (تبصره ماده ۷۷ قانون)
۳-۳- طبق بند (ب) ماده ۳۹ قانون برنامه پنج ساله سوم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۹٫۱٫۱۷ در صورتی که نرخ رشد دستمزد اعلام شده کارگران در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعی دستمزد کارگران بوده و با سالهای قبل سازگار نباشد مشروط بر آن که این افزایش دستمزد به دلیل ارتقای شغل نباشد، سازمان تأمین اجتماعی علاوه بر دریافت ما به التفاوت میزان کسور سهم کارگر و کارفرما به نسبت دستمزد واقعی و دستمزد اعلام شده سالهای قبل از کارفرمای ذی ربط خسارات وارده بر سازمان تامین اجتماعی را بر اساس آیین نامه ای که توسط وزارتخانه های کار و امور اجتماعی و بهداشت درمان و آموزش پزشکی تهیه و به تصویب هیأت وزیران میرسد از کارفرمایان اخذ خواهد کرد.
-۳-۴- طبق بند (ح) ماده ۹۶ قانون برنامه پنج ساله چهارم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۳٫۶٫۱۱ : ادر صورتی که نرخ رشد دستمزد اعلام شده کارگران در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعی حقوق و دستمزد کارگران بوده و با سالهای قبل سازگار نباشد مشروط بر آنکه این افزایش دستمزد به دلیل ارتقاء شغلی نباشد سازمان تأمین اجتماعی علاوه بر دریافت ما به التفاوت میزان کسور سهم کارگران و کارفرما به نسبت دستمزد واقعی و دستمزد اعلام شده سالهای قبل از کارفرمای ذی ربط خسارت وارده بر اساس لایحه ای خواهد بود که توسط هیأت وزیران تهیه و برای تصویب به مجلس شورای اسلامی تقدیم می شود.
-۳-۵- طبق ماده ۳۱ قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۹٫۱۰٫۱۵ : در صورتی که نرخ رشد حقوق و دستمزد اعلام شده بیمه شدگان در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعی حقوق و دستمزد بیمه شدگان باشد و با سالهای قبل سازگار نباشد مشروط بر آن که این افزایش دستمزد به دلیل ارتقاء شغلی نباشد صندوق بیمه ای مکلف است برقراری حقوق بازنشستگی بیمه شده را بر مبنای میانگین حقوق و دستمزد پنج سال آخر خدمت محاسبه و پرداخت نماید.
۳-۶- تأثیر مستمری از کارافتادگی جزئی در محاسبات تبصره ذیل ماده ۷۷ قانون
بر اساس مصوبات مورخ ۱۳۷۲٫۸٫۱ و ۱۳۷۳٫۲٫۲۶ شورایعالی سازمان تامین اجتماعی، مبلغ مستمری از کار افتادگی جزئی ناشی از کار به عنوان قسمتی از دستمزد محسوب شده و در تعیین میزان مستمری بازنشستگی مؤثر
خواهد بود.
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
بنابراین هرگاه بیمه شده مشمول دریافت مستمری از کار افتادگی جزئی ناشی از کار حائز شرایط بازنشستگی گردد میزان مستمری متعلقه باید همانند یکی از عناوین حقوق و مزایای بیمه شده در محاسبات تبصره ذیل ماده ۷۷ قانون عینا حسب مورد به دستمزد ماهها و روزهای کار کرد بیمه شده افزوده شود. بدین معنا که مبلغ مستمری از کار افتادگی جزئی ناشی از کار به تنهایی قابل احتساب نبوده و در ایامی که بیمه شده فاقد کار کرد می باشد مؤثر نخواهد بود. همچنین از آنجا که مبلغ مستمری از کار افتادگی جزئی ناشی از کار مشمول کسر حق بیمه نمی باشد ، لذا به هنگام احتساب آن به عنوان بخشی از دستمزد بیمه شده رعایت حداکثر حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه الزامی نیست ، بنابراین مبلغ مذکور میتواند مازاد بر حداکثر حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه بیمه شده در زمان محاسبه متوسط دستمزد منظور گردد.
۳-۷- ماده ۳۴ قانون تامین اجتماعی :
ا در صورتی که بیمه شده برای دو یا چند کارفرما کار کند هر یک از کارفرمایان مکلف اند به نسبت مزد یا حقوقی که می پردازند حق بیمه سهم بیمه شده را از مزد یا حقوق او کسر و به انضمام سهم خود به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نمایند. و بیمه شده در حالات مختلفی میتواند به صورت پاره وقت خارج از ساعات انجام کار موظف و یا ایامی در طول هر ماه را برای کارفرمایان مختلف کار کرده و بیمه پردازی داشته باشد لذا به منظور یکسان سازی رویه در مورد تمامی بیمه شدگان و در راستای جلوگیری از تضییع حقوق افرادی که در پرداخت حق بیمه مشارکت بیشتری داشته اند و همچنین مشکلات و ابهامات قانونی موجود جهت احتساب دستمزد در زمان برقراری مستمری برای برخی از افرادی که شاغل در حوزه های دولتی و غیر دولتی اعم از دستگاههای دولتی نهادهای عمومی غیر دولتی و یا بخش خصوصی میباشند با استناد به ماده ۷۷ قانون و تبصره ذیل آن نحوه محاسبه مستمری بیمه شدگانی که در زمان احراز شرایط و در طول مدت محاسبه متوسط مزد یا حقوق در دو یا بیش از دو کارگاه بطور همزمان بیمه پرداز می باشند به شرح زیر تعیین می گردد:
۳-۷-۱ - ابتدا دستمزد هر یک از کارگاههای مشمول کسر حق بیمه در طول ایام مربوط به محاسبه متوسط دستمزد به صورت ماه به ماه با هم و با رعایت سقف پرداخت حق بیمه تجمیع گردد.
۳-۷-۲- میانگین دستمزد مشمول کسر حق بیمه هر کارگاه جداگانه و با رعایت بند فوق محاسبه شود.
۳-۷-۳ - میانگین های بدست آمده در خصوص هر کارگاه در میزان سابقه اشتغال در همان کارگاه ضرب گردیده و بر عدد ۳۰ تقسیم شده و مجموع اعداد بدست آمده به عنوان مستمری استحقاقی بیمه شده خواهد بود. تأیید مراتب حسب دادنامه شماره ۱۴۰ الی ۱۶۲ مورخ ۱۳۹۴٫۲٫۲۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
-۳- محاسبه مستمری اشتغال بکار مجدد
به منظور تعیین مستمری در صورت اشتغال بکار مجدد بازنشسته مبلغ مستمری را از تاریخ برقراری اولیه لغایت ترک کار ثانویه با رعایت کلیه مقررات و اعمال ماده ۹۶ قانون ترمیم نموده و سپس نسبت به پرداخت مستمری با احتساب مدت اشتغال جدید اقدام میگردد. در اشتغال بکار مجدد تقاضای بازنشستگی جدید ملاک نمی باشد و فقط
ترک کار می بایست از کارفرما استعلام گردد. دادنامه شماره ۳۶۰ مورخ ۱۳۹۴٫۱۰٫۱۹ هیأت تخصصی بیمه ، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
مستمری قابل پرداخت اولیه افزایشهای موضوع ماده ۹۶ تا تاریخ ترک کار (ثانویه + مستمری قبل از اشتغال مجدد
مدت زمان اشتغال مجدد » متوسط دستمزد دوران اشتغال به کار مجدد حداکثر در آخرین ۲ سال پرداخت حق بیمه مستمری استحقاقی ثانویه -
۳۰
مستمری استحقاقی ثانویه + مستمری قابل پرداخت اولیه مستمری قابل پرداخت جدید
۳-۹ - تجدید محاسبه مستمری مشمولین قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت :
بند (ت) ماده ۲۸ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵٫۱۲٫۱۴ مجلس شورای اسلامی مقرر نموده دولت مکلف است سنوات ارفاقی را به عنوان سنوات خدمت قابل قبول تلقی و مطابق تبصره (۲) قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب ۱۳۸۶٫۶٫۵ توسط سازمان تامین اجتماعی به برقراری مستمری بازنشستگان مشمول و بر اساس میانگین دو سال آخر پرداخت حق بیمه سنوات ارفاقی از تاریخ بازنشستگی آنان اقدام کند شرکتهای دولتی و موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی موضوع تبصره (۳) قانون مذکور نیز با استفاده از منابع خود مشمول این حکم می باشند.
۳-۹-۱- طبق تبصره ماده قانونی فوق الذکر که مقرر می دارد اسهم صندوقهای بازنشستگی بابت پرداخت حقوق بازنشستگی و نیز کسور بازنشستگی و یا حق بیمه سهم مستخدم و کارفرما نسبت به سنوات ارفاقی از محل اعتبارات سالانه دستگاههای اجرائی مشمول تأمین و به صندوقهای مذکور پرداخت میشود . لذا لازم است شعب سازمان تامین اجتماعی به نکات زیر توجه نموده و اقداماتی به شرح ذیل انجام دهند:
-۳-۹-۲- طبق قانون دولت مکلف شده است توسط سازمان تامین اجتماعی مستمری بازنشستگان را بر اساس میانگین دو سال آخر پرداخت حق بیمه سنوات ارفاقی پرداخت نماید لذا دستگاههای اجرایی ذیربط باید ضمن احتساب سنوات مذکور به عنوان سنوات خدمت قابل قبول افراد مشمول را به شعبه محل پرداخت حق بیمه معرفی نمایند.
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
-۳-۹-۳ شعب برقرار کننده مستمری مطابق اسامی دریافت شده نسبت به تجدید محاسبه مستمری بر مبنای میانگین دستمزد آخرین ۲۴ ماه پرداخت حق بیمه ایام سنوات ارفاقی اقدام و هزینه سنوات ارفاقی و ما به التفاوت آن را تعیین و به صورت سیستمی به واحد وصول حق بیمه اعلام و جهت پرداخت به دستگاه متقاضی ابلاغ نمایند .
-۳-۹-۴- پس از وصول هزینه ها امکان صدور حکم تغییرات مستمری و پرداخت مابه التفاوت متعلقه از تاریخ برقراری مستمری مهیا خواهد بود.
۳-۱۰- نحوه احتساب اضافه کار در تعیین مستمری بازنشستگی کارکنان دستگاههای اجرایی
در اجرای تصویب نامه شماره ۱۲۲۲۹۰ ت ۵۱۱۲۸ ه مورخ ۱۳۹۵٫۱۰٫۵ هیأت وزیران موضوع آئین نامه اجرائی ماده
۵۹ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مراتب را به شرح ذیل اعلام می دارد: ۳-۱۰-۱- مشمولین
آن دسته از کارکنان دستگاههای اجرایی که از تاریخ ۱۳۸۸٫۱٫۱ تا زمان لازم الاجراء بودن قانون ] مدیریت خدمات کشوری بازنشسته شده و یا میشوند و حق بیمه مربوطه از اضافه کار آنان کسر نشده باشد، باید براساس تصویب نامه فوق الاشاره از تأثیر حق بیمه های مکسوره بابت اضافه کار در طول دوره خدمت بهره مند گردند.
شایان ذکر است بر اساس ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری کلیه وزارتخانه ها مؤسسات دولتی، مؤسسات با نهادهای عمومی غیر دولتی شرکتهای دولتی و کلیه دستگاههایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانکها و بیمه های دولتی دستگاه اجرائی نامیده می شوند.
۳-۱۰-۲- افراد زیر از شمول این مصوبه خارج می باشند :
الف) کارکنان مشمول قانون کار دستگاههای اجرایی و شرکتهایی که بعد از ۱۳۸۸٫۱٫۱ در اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی به بخش غیر دولتی واگذار گردیده و در زمان بازنشستگی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری نبوده اند.
ب آن دسته از بیمه شدگانی که مبالغ حقوق و دستمزد مبنای کسر حق بیمه آنان در تمامی ایام دو سال آخر پرداخت حق بیمه منتهی به بازنشستگی همراه با اضافه کار بوده و یا سقف دستمزد حق بیمه را پرداخت نموده باشند.
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
ب بیمه شدگانی که با ارائه دادخواست و اخذ دادنامه از دیوان عدالت اداری به طرفیت دستگاه مربوطه و یا سازمان تامین اجتماعی و به خواسته اعمال مبلغ اضافه کار در میزان مستمری از مزایای مربوطه برخوردار شده اند.
۳-۱۰-۳- فرآیند اجرائی الف) واحد امور فنی مستمریهای شعب برقرار کننده مستمری بر اساس اطلاعات موجود در پایگاه اطلاعات مستمری بگیران فهرست اولیه بازنشستگان و دستگاههای مشمول را جهت برآورد حجم کار استخراج نموده و اطلاعات مربوط به چگونگی پرداخت اضافه کار به کارکنان و پرداخت حق بیمه به سازمان تامین اجتماعی را مطابق فرم شماره ۱۰) پیوست ۱ (ضمیمه و اطلاعات تکمیلی کارکنان مشمول را طبق فرم شماره (۲۰) پیوست ۲ ضمیمه) باید. به همراه فایل اطلاعاتی مربوط به کسورات مالیات از دستگاههای اجرایی اخذ نمایند فرمهایی قابل دریافت و رسیدگی هستند که کاملا تکمیل شده و دارای تائیدیه و امضاء ذیحساب مدیر امور مالی، بالاترین مقام دستگاه و ممهور به مهر شرکت یا سازمان مربوطه باشند. اطلاعات دریافتی از دستگاهها حتی المقدور بصورت گروهی اخذ و لازم است در آن حقوق و مزایای پرداختی مبلغ اضافه کار و تمامی اطلاعات مورد نیاز مندرج در آن به تفکیک هر ماه قید شده باشد.
ب فهرست دریافت شده به منظور رسیدگی و مطابقت با لیستهای پرداخت حق بیمه و مقررات جاری به واحد وصول حق بیمه ارسال و پس از بررسی و مقایسه هر یک از اقلام مشمول کسر حق بیمه با لیستهای ارسال شده از سوی کارفرما دستگاه در صورت وجود هرگونه ایراد مغایرت و یا ابهام در مورد اطلاعات ارائه شده باید مراتب از سوی واحد امور فنی مستمریها به دستگاه مربوطه جهت بررسی مجدد و رفع مغایرت اعاده گردد.
ب پس از تأیید موضوع از سوی واحد وصول حق بیمه واحد امور فنی مستمری ها ضمن ورود اطلاعات لازم و انجام محاسبه مجدد مستمری افراد ذینفع باید فرم شماره ۱۳۰ ) پیوست ۳ ضمیمه را از سیستم مکانیزه اخذ نماید.
ت) نتایج بررسی موضوع همراه با مستندات و فرمهای شماره ۱۲ و ۱۳ ) پیوست های ۲ و ۳ ضمیمه باید در کارگروهی مشتمل بر مسئول امور فنی مستمریها مسئول نامنویسی و حسابهای انفرادی و مسئول وصول حق بیمه مطرح و نتیجه ذیل فرم شماره (۳) ( پیوست (۳) ضمیمه صورتجلسه شده و سپس بر اساس سطوح دسترسی تعیین شده برای افراد کار گروه مراتب در سیستم مکانیزه ثبت و پس از تائید مسئولین یاد شده امکان صدور حکم تغییرات و اصلاح مبلغ مستمری ایجاد می گردد.
ت به منظور جلوگیری از بروز هر گونه وقفه در پرداخت مستمری ماهانه لازم است واحدهای اجرایی ذیربط ضمن تعامل و هماهنگی اقدامات فوق را به انجام رسانند.
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
(ج) کلیه واحدهای اجرایی مکلفند نسبت به محاسبه صدور حکم تغییرات و اصلاح میزان مستمری در خصوص پرونده های بازنشستگی فعال و یا تبدیل شده به بازماندگان و پرداخت ما به التفاوت آن از تاریخ برقراری با رعایت ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی اقدام نمایند.
۳-۱۰-۴ نحوه محاسبه
الف) مجموع مبلغ اضافه کار ماهانه اعلام شده توسط دستگاه اجرائی طی آخرین دو سالی که حق بیمه از اضافه کار کسر گردیده بر جمع سایر مبالغ حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه همان دوره ( بدون احتساب اضافه کار ) تقسیم می گردد.
ب) نسبت به دست آمده در مبلغ میانگین حقوق و مزایای آخرین دو سال پرداخت حق بیمه منتهی به بازنشستگی فرد (بدون احتساب اضافه کار ) ضرب می گردد.
ب عدد حاصله در مجموع سنواتی که از اضافه کار بیمه شده حق بیمه کسر شده است ضرب و بر عدد ۳۰ تقسیم می گردد تا مبلغ افزایش بدست آید.
ت مبلغ مستمری استحقاقی زمان برقراری بدون احتساب اضافه کار مجددا محاسبه و با عدد بدست آمده از بند "ب" فوق الذکر جمع می گردد تا مبلغ مستمری زمان برقراری پس از افزایش به دست آید.
فصل چهارم مدارک و مستندات لازم
(۴) مدارک لازم جهت رسیدگی به تقاضای بازنشستگی افراد متقاضی به شرح ذیل می باشد
ارائه اصل و تصویر شناسنامه در صورت داشتن توضیحات اخذ تصویر کلیه صفحات شناسنامه ضروری است
ارائه اصل و تصویر کارت ملی
- ارائه دفترچه بیمه
اصل مدارک پس از رویت مسئولین ذیربط و ممهور نمودن تصاویر اخذ شده به مهر برابر با اصل باید به متقاضی اعاده گردد.
نکته ۱ : در صورت ارائه تقاضای بازنشستگی از سوی کارفرمای مربوطه و عدم دسترسی به مدارک پیشگفت، مراتب می بایست از سازمان ثبت احوال استعلام و سپس نسبت به رسیدگی به تقاضای مطروحه اقدام گردد.
نکته ۲ : وفق مفاد قانون الحاق یک تبصره به عنوان تبصره ۲ به ماده ۳ قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۷۹٫۸٫۸ و رأی
وحدت رویه شماره ۸۱ مورخ ۱۳۸۱٫۳٫۵ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ملاک برخورداری از مزایای تعهدات
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
بلند مدت سازمان تامین اجتماعی تاریخ تولد مندرج در شناسنامه بدو بیمه شدن میباشد لیکن در مواردیکه به موجب آراء صادره از سوی مراجع ذیصلاح قضایی شناسنامه افراد ابطال می گردد از آنجا که اصل سند اولیه به لحاظ ماهوی ضمانت اجرایی و اعتبار قانونی خود را از دست خواهد داد لذا شناسنامه ثانویه که پس از ابطال شناسنامه اولیه اصدار می یابد و بعنوان تنها سند سجلی افراد قابلیت اجرائی خواهد داشت معتبر بوده و صرف نظر از تاریخ ابطال شناسنامه در مقایسه با تاریخ تصویب قانون فوق و یا تاریخ اولین بیمه پردازی به منظور ارائه حمایت ها و مزایای قانونی مقرر در قانون تأمین اجتماعی قابل استناد و بهره برداری می باشد.
نکته ۳ : طبق نظریه شورای حقوقی بشماره ۷۱۰۰٫۹۶٫۸۴۰۲ مورخ ۱۳۹۶٫۱۲٫۱۴ : ۱ در خصوص تعدادی از اتباع خارجی که در گذشته بدون رعایت شرایط مواد ۱۲۱ الی ۱۲۹ قانون کار از جمله فقدان روادید ورود با حق کار مشخص و یا پروانه کار در کشور مشغول به کار گردیده اند لیکن برای ایشان حق بیمه مربوط به ایام اشتغال پرداخت گردیده است، در حال حاضر پذیرش سوابق بیمه ای گذشته این دسته از افراد با توجه به پرداخت سالها حق بیمه و ایجاد حقوق مکتسبه در برخورداری از حمایت های قانون تأمین اجتماعی در صورت تأیید اشتغال از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بلامانع خواهد بود.
فصل پنجم فرآیند برقراری مستمری بازنشستگی
(۵) به منظور تسهیل و تسریع در رسیدگی به درخواست برقراری مستمری بازنشستگی بیمه شدگان (وفق ماده ۷۶ تبصره های یک سه، چهار و ماده ۷۸ قانون واحدهای اجرایی باید به شرح ذیل اقدام نمایند:
۵-۱- پس از مراجعه متقاضی و اخذ مدارک مربوطه نسبت به بررسی شرایط سنی بر اساس شناسنامه اقدام و در صورت احراز شرایط سنی نسبت به ارائه فرم تقاضای بازنشستگی مطابق پیوست (۴) ضمیمه حسب مورد به متقاضی اقدام نمایند. -۵-۲- پس از تکمیل فرم مربوطه و درج اظهارات از سوی متقاضی و ثبت فرم مذکور در دفتر شعبه و ضبط آن در پرونده فنی واحد امور فنی مستمریها باید نسبت به درخواست اعلام سابقه به واحد نامنویسی و حسابهای انفرادی اقدام نماید، ضمنا موارد مطروحه در فرم تقاضای بازنشستگی از قبیل مشخصات هویتی و کارگاههای محل اشتغال بیمه شده در دوران بیمه پردازی با ثبت بازه زمانی هر گارگاه باید توسط شخص متقاضی به صورت کامل در جدول مربوطه تکمیل و ثبت گردد.
-۵-۳- واحد نامنویسی و حسابهای انفرادی مکلف است در اسرع وقت نسبت به بررسی و اعلام سوابق و عند اللزوم مکاتبه جهت جمع آوری سوابق پرداخت حق بیمه اقدام نماید. برای اطلاع سایر شعب و تسریع آنان در پاسخگویی عنوان جهت بررسی شرایط بازنشستگی در مکاتبات قید شود.
۵-۴ سایر شعب سازمان تامین اجتماعی نیز باید رسیدگی به اینگونه مکاتبات را با اولویت انجام دهند.
آ(
جمهوری اسلامی ایران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۵-۵- واحد امور فنی مستمریها بلافاصله پس از وصول سوابق پرداخت حق بیمه شرایط بیمه شده را دقیقا با قوانین و مقررات موجود تطبیق داده و در صورت احراز شرایط سن و سابقه در تاریخ درخواست مراتب مطابق با فرم تعبیه شده در سیستم مکانیزه مستمریها اعلام و تاریخ ترک کار بیمه شده استعلام گردد. واحدهای اجرایی مکلفند نتیجه احراز یا عدم احراز شرایط بازنشستگی را مطابق با فرم مکانیزه در سیستم به متقاضی اعلام نمایند.
۵-۶- واحد امور فنی مستمریها به محض وصول نامه ترک کار بیمه شده باید نسبت به اخذ ریز دستمزد و مزایای مشمول کسر حق بیمه از سیستم مکانیزه اقدام نماید.
۵-۷- به منظور اطمینان از عدم اشتغال بکار متقاضیان بازنشستگی که آخرین بیمه پردازی آنان در اجرای قانون بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد بیمه اختیاری و بیمه های خاص میباشد باید فرم مربوطه پیوست ۵ ضمیمه) توسط بیمه شده طبق مندرجات تکمیل و ثبت دبیرخانه شعبه مربوطه گردد.
۵-۸- واحد امور فنی مستمریها پس از دریافت ریز دستمزد و مجموع سوابق پرداخت حق بیمه از واحدهای ذیربط در کوتاهترین زمان ممکن باید نسبت به صدور حکم برقراری مستمری بازنشستگی بیمه شده مربوطه اقدام نماید.
فصل ششم : بازنشستگی متقاضیان مشاغل سخت و زیان آور
(۶) تعریف مشاغل سخت و زیان آور
وفق قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون تامین اجتماعی کارهای سخت و زیان آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی ، شیمیایی ، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر استاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی جسمی و روانی در وی ایجاد میشود که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن بوده و بتوان با بکارگیری تمهیدات فنی ، مهندسی ، بهداشتی و ایمنی و غیره صفت سخت و زیان آور بودن را از آن مشاغل کاهش یا حذف نمود.
۶-۱) دسته بندی مشاغل سخت و زیان آور
مشاغل سخت و زیان آور حسب مفاد ماده (۱) آیین نامه اجرایی مربوطه به دو گروه تقسیم می شوند :
گروه الف) مشاغلی که صفت سخت و زیان آور با ماهیت شغلی وابستگی دارد اما میتوان با بکارگیری تمهیدات بهداشتی ، ایمنی و تدابیر فنی مناسب توسط کارفرما سختی و زیان آوری آنها را حذف نمود .
گروه (ب) مشاغلی که ماهیتا سخت و زیان آور بوده و با بکارگیری تمهیدات بهداشتی ، ایمنی و تدابیر فنی توسط کار فرما ، صفت سخت و زبان آوری آنها کاهش یافته ولی کماکان سخت و زیان آوری آنها حفظ می گردد.
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
در راستای سیاستگذاری ماده (۷) آئین نامه اجرایی موضوع تصویب نامه شماره ۱۵۳۶۵ ت ۳۶۰۰۵ ه مورخ ۱۳۸۶٫۲٫۵ هیأت وزیران و به استناد ماده ۱۱ آئین نامه مذکور، مشاغل گروه (ب) موضوع بند (ب) ماده (۱) آیین نامه فوق الذکر حسب مصوبه جلسه مورخ ۹۴٫۱۲٫۱۷ توسط شورایعالی حفاظت فنی به شرح ذیل تصویب و ابلاغ گردید: ۱ کار در معادن اعم از تحت الارضی یا سطح الارضی که ایجاب می نماید کارگر در تونل ها و راهرو های سرپوشیده
به استخراج بپردازد.
کار استخراج شامل جدا کردن یا منفجر ساختن مواد از سطح کار حمل مواد عملیات مربوط به انفجار، اداره تأسیسات آب و برق در داخل معدن و به طور کلی هر گونه مباشرت و نظارتی که ایجاب نماید کارگر در تونل ها، راهروها با میله های معدن انجام وظیفه
-۲- کار در حفر قنوات چاهها، فاضلابها تونلهای زیر زمینی و مخازن سربسته
تخلیه و حمل مواد مذاب از کوره های مشغول به کار و کار مستمر در مجاورت کوره های ذوب به نحوی که کارگر در معرض مستقیم حرارت یا بخارات زیان آور متصاعد از کوره باشد.
-۴- کارگری که مستقیما و مستمرا در امر تولید در کارگاههای دباغی سالامبور سازی و روده پاک کنی اشتغال دارد و کار مستمر در گند آبروها جمع آوری حمل و دفن و بازیافت زباله به صورت غیر مکانیزه
کارگری که مستمرا به امر جمع آوری و انتقال و انبار کردن کود نظافت مستمر طویله اصطبل، سالن های پرورش طیور در واحدهای دامداری و طیور اشتغال دارد.
-۶- کار مستمر و مداوم در فضای باز و در ارتفاع بیش از پنج متر از سطح مبنا بر روی دکلها، اتاقک های متحرک داربست ها و اسکلت ها.
کار مداوم بر روی خطوط و پستهای انتقال برق با فشار شصت و سه کیلوولت و بالاتر
مشاغل شن پاشی پخت آسفالت ،دستی، قیر پاشی و مالچ پاشی
- کار در محل های با فشار محیط غیر معمول از قبیل غواصی
۱۰ کار مستمر در محیط هایی با فشار صوتی بسیار بالا که امکان کنترل با حذف آن در محیط یا حفاظت از دستگاه شنوایی با وسایل حفاظت فردی امکان پذیر نمی باشد.
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
۱۱- کار در امور سمپاشی باغات و اشجار و مزارع و ضد عفونی اماکن و طویله ها و آشیانه های مرغداری در زمان سمپاشی
۱۲- کارگری که مستقیما در امر تولید و ترکیب سموم و حشره کشها در زمان انجام کار اشتغال دارد.
۱۳ - کار با وسایل دارای ارتعاش که با وجود رعایت مقررات حفاظت فنی و ایمنی در حد غیر معمول باشد و برای سلامتی کارگر زبان آور باشد.
الف فعالیت های فوق الذکر ماهیتا سخت و زیان آور بوده و با بکارگیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر فنی توسط کارفرما، اگر چه صفت سخت و زیان آوری آنها کاهش می یابد ولی قابل حذف نمی باشد .
ب در تطبیق و تشخیص مشاغل گروه (ب) توسط کمیته های استانی ماهیت شغل و عدم امکان رفع صفت سخت و زیان آوری مطابق بند (الف) ملاک عمل میباشد و خارج از موارد ذیل پس از رعایت ماده ۲ آئین نامه اجرایی و تبصره آن و با تائید کمیته های استانی برابر مقررات میتواند جزو گروه (الف) محسوب گردد.
ج - مشاغل مدیریتی سرپرستی ،پشتیبانی خدماتی ،اداری کارشناسی نظارتی و نظایر آنها که استمرار فعالیت فرد در خارج از محل فعالیت و شرح شغل مشمولین گروه (ب) مشاغل سخت و زیان آور می باشد، از شمول گروه مذکور خارج است.
د به جز کارهای در معرض پرتوهای یونساز و مواد رادیواکتیو به تشخیص سازمان انرژی اتمی که مشمول قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب مورخ بیستم فروردین ماه ۱۳۶۸ مجلس شورای اسلامی و اصلاحات بعدی آن و سایر قوانین و مقررات مربوطه قرار می گیرند.
ه با توجه به ظرفیت مذکور در بند (الف) در صورت ضرورت و پیشنهاد کمیته های استانی هر شش ماه یکبار فعالیت های مصوب فوق قابل طرح در شورایعالی حفاظت فنی خواهد بود.
۶-۲) مشمولین قانون مشاغل سخت و زیان آور
کلیه بیمه شدگان مشمول قانون کار در صورت احراز یکی از شرایط ذیل میتوانند درخواست بازنشستگی خود را به منظور بهره مندی از مزایای مستمری بازنشستگی وفق قانون یاد شده به سازمان تامین اجتماعی تسلیم نمایند :
۶-۲-۱- بیمه شدگانی که حداقل بیست سال متوالی و بیست و پنج سال متناوب در کارهای سخت و زیان آور (محل سلامت) اشتغال داشته باشند و در هر مورد حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند ، می توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند. هر سال سابقه اشتغال و پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد .
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
۶-۲-۲- در صورتی که بیمه شدگان مذکور قبل از رسیدن به سابقه مقرر در این قانون دچار فرسایش جسمی و روحی ناشی از اشتغال در کارهای سخت و زیان آور گردند با تایید کمیسیونهای پزشکی ( موضوع ماده ۹۱ قانون تامین اجتماعی ) به هر میزان سابقه خدمت از مزایای مندرج در این قانون برخوردار خواهند شد. در این راستا چنانچه شغل بیمه شده توسط کمیته استانی تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور ، بعنوان سخت و زیان آور شناخته شده باشد، بیمه شده مکلف است نظر قطعی پزشک معالج در مورد فرسایش جسمی و روحی ناشی از اشتغال در کارهای سخت و زیان آور از کار افتادگی کلی ناشی از کار را به شعبه ارائه و شعبه پس از بررسی صحت و سقم ادعای بیمه شده اقدامات بعدی را همانند سایر بیمه شدگان متقاضی از کار افتاده کلی انجام و موضوع را به کمیسیونهای پزشکی احاله و کمیسیونهای مذکور با توجه به شغل یا مشاغل بیمه شده و همچنین بیماریهای وی اظهار نظر نمایند. شایان ذکر است. نحوه اعتراض این قبیل بیمه شدگان به نظر کمیسیون پزشکی بدوی ، طبق آئین نامه کمیسیونهای پزشکی خواهد بود. ۶-۲-۳- کسانی که متقاضی استفاده از سایر ضوابط بازنشستگی مقرر در ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی و تبصره های (۱) ، (۳) و (۴) آن هستند به موجب قانون تفسیر جز (۱) بند "ب" تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون ... مصوب ۱۳۹۰٫۶٫۲۹ مجلس شورای اسلامی ، هر سال سابقه اشتغال و بیمه پردازی آنان در کارهای سخت و زیان آور ، یک و نیم سال محاسبه خواهد شد.
۶-۲-۴ - با عنایت به مفاد بند (۱) تصویب نامه شماره ۱۲۴۶۱۰ ت ۴۴۵۴۷ مورخ ۱۳۸۹٫۶٫۶ کمیسیون موضوع اصل ۱۳۸ قانون اساسی موضوع اصلاح تبصره ماده (۱) آیین نامه اجرایی مشاغل مورد ادعای کلیه کارگران شاغل در دستگاههای اجرایی ) وزارتخانه ها موسسات و شرکتهای دولتی شهرداریها بانکها و سازمان هایی که شمول حکم بر آنها مستلزم ذکر نام است قابل طرح در کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی بوده و در مورد بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیان آور مشمول همین مقررات میباشند. اجرای این تبصره در مورد کارگران شاغل در نیروهای مسلح منوط به اذن مقام معظم فرماندهی کل قوا میباشد.
۶-۲-۵- در اجرای بند (۱) تصویب نامه شماره ۱۲۴۶۱۰ ت ۴۴۵۴۷ک مورخ ۱۳۸۹٫۶٫۶ هیات وزیران مبنی بر اصلاح تبصره ماده (۱) آیین نامه اجرایی مشاغل سخت و زیان آور در خصوص بهره مندی بیمه شدگان مشمول شاغل در مشاغل سخت و زیان آور شرکتهای تابعه نیروهای مسلح، حسب مصوبه یکصد و هشتاد و هفتمین جلسه شورای حقوقی مورخ ۱۳۹۴٫۱۲٫۱۵ ، توجه واحدهای اجرایی را به
الف - رعایت دقیق مفاد ماده (۲) آیین نامه اجرائی مشاغل سخت و زیان آور و تبصره ذیل آن ، مبنی بر لزوم بازدید و تهیه گزارشات آلایندگی محیط کار توسط کارشناسان بهداشت حرفه ای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خصوص مشمولین موصوف مورد تاکید می باشد .
سازمان تامین اجتماعی
جمهوری اسلامی ایران
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱۰۰۰٫۹۷ ٫۱۳۱۹۶
۱۳۹۷٫۱۱٫۳۰
پیوست
ب آرائی که در سنوات گذشته از سوی کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی در خصوص سخت و زیان آوری مشاغل کارگران شرکتهای تابعه نیروی مسلح صادر گردیده و فاقد گزارش کارشناسان مربوطه می باشد ، باید به مرجع صادر کننده رای اعاده و درخواست ارائه گزارشات مذکور به کمیته های استانی گردد.
۶-۲-۶- حسب مفاد بند (۲) تصویب نامه مذکور ، موضوع " اضافه نمودن یک تبصره با عنوان تبصره (۱) ماده (۳) آیین نامه اجرائی مشاغل سخت و زیان آور طرح مشاغل کارگاههایی که پس از تصویب قانون تبصره (۲) الحاقی ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی ایجاد گردیده اند در کمیته های استانی موضوعیت ندارد.
۶-۲-۷- درخواست بازنشستگی کارمندان و سایر کارکنان دستگاههای اجرایی که دارای آئین نامه استخدامی خاص می باشند بر مبنای تبصره (۲) ماده (۱) آئین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و حوادث ناشی از کار و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب ۱۳۸۵ هیات وزیران مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت مفاد دادنامه های شماره ۵۱۵ مورخ ۱۳۸۷٫۸٫۵ و ۹۴۵ مورخ ۱۳۹۲٫۱۲٫۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری ، موید این موضوع می باشد.
-۶-۲-۸- مطابق ماده ۱۸۸ قانون کار ، کارگاههای خانوادگی از شمول قانون کار مستثنی میباشند ، لذا بهره مندی آنان از مزایای بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور میسر نخواهد بود. این مهم طی دادنامه های شماره ۵۱۵ مورخ ۱۳۸۷٫۸٫۵ و شماره ۹۴۵ مورخ ۱۳۹۲٫۱۲٫۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورد تائید قرار گرفته است.
۶-۲-۹- با توجه به تصویب نامه شماره ۵۷۳۴۸ ت ۵۰۵۸۱ه مورخ ۱۳۹۳٫۵٫۲۵ هیات وزیران، مشمولین قانون حفاظت در برابر اشعه از شمول تبصره (۲) ماده (۷۶) قانون خارج بوده و کمیته های استانی صلاحیت رسیدگی به این دسته از مشاغل را ندارند.
۶-۳) فرآیند اجرائی :
۶-۳-۱- بیمه شدگان شاغل در کارهای سخت و زیان آور باید تقاضای خود را طبق فرم شماره (۱) و کارفرمایان کارگاهها یا سایر مراجع مدعی سخت و زیان آور بودن شغل یا مشاغل کارگاه
