دستورالعمل اطلاع‌رسانی و ارتباطات رسانه‌ای قوه قضائیه

تاریخ: 1397/08/09
شماره: 100/38132/9000
موضوع: دستورالعمل اطلاع‌رسانی و ارتباطات رسانه‌ای قوه قضائیه
جناب آقای اکبرپور رئیس محترم هیأت مدیره و مدیرعامل روزنامه رسمی کشور تصویر دستورالعمل شماره ۱۰۰/۳۸۱۱۱/۹۰۰۰ مورخ ۱۳۹۷/۸/۹ ریاست محترم قوه قضائیه در خصوص اطلاع‌رسانی و ارتباطات رسانه‌ای قوه قضائیه جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ایفاد می‌گردد.

مدیرکل دبیرخانه قوه قضائیه - محسن محدث

 

تاریخ: 1397/8/9
شماره: ۱۰۰/۳۸۱۱۱/۹۰۰۰ 
فصل اول: کلیات دستورالعمل اطلاع‌رسانی و ارتباطات رسانه‌ای قوه قضائیه
ماده ۱- به منظور هماهنگی و تمرکز در سیاست‌ها، انسجام در برنامه‌های کلان، اطلاع‌رسانی قوه قضائیه و با هدف ارتقاء فرهنگ حقوقی قضایی، گسترش دسترسی جامعه به عدالت قضایی، اطلاع‌رسانی شفاف سیاست‌ها، برنامه‌ها و عملکرد قوه قضائیه و در اجرای برنامه‌های توسعه قضایی «دستورالعمل اطلاع‌رسانی و ارتباطات رسانه‌ای قوه قضائیه» به شرح مواد آتی است.
ماده ۲- تعاریف:
الف- نظام ارتباطات و اطلاع‌رسانی قوه قضائیه مجموعه‌ای از فرآیندهای تعیین خط مشی سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، فراهم‌آوری پردازش و نشر اطلاعات، پشتیبانی، نظارت، ارزیابی و کنترل ارتباط هدفمند با رسانه‌ها و سنجش اثربخشی این ارتباط است که در این دستورالعمل به اختصار، «نظام اطلاع رسانی» نامیده می‌شود.
ب- موضوعات اطلاع‌رسانی سیاست‌ها و برنامه‌های قوه قضائیه، عملکرد قوه قضائیه، اخبار قضایی، پاسخ‌ها و مواضع رسمی قوه قضائیه در قبال موضوعات داخلی و بین‌المللی اطلاعات پایه و عمومی حقوقی و قضایی.
پ- اطلاع‌رسانی ویژه ارائه و نشر اطلاعات و اخبار پرونده‌ها با موضوعات ملی حساس و مهمی که ممکن است بازتاب بین‌المللی یا انعکاس وسیع داخلی داشته باشد.
فصل دوم: ارکان نظام اطلاع‌رسانی قوه قضائیه
ماده ۳- ارکان نظام اطلاع‌رسانی قوه قضائیه به شرح زیر است:
الف- شورای عالی اطلاع رسانی.
ب- کمیته دائمی شورای عالی اطلاع رسانی.
پ- سخنگوی قوه قضاییه.
ت- دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی.
ث- مرکز رسانه.
ماده ۴- شورای عالی اطلاع رسانی قوه قضائیه مرکب از اعضای زیر است:

تبصره ۱- رییس قوه قضاییه ریاست جلسات شورای عالی اطلاع رسانی را به عهده خواهد داشت و در غیاب وی ریاست جلسه به عهده معاون اول رییس قوه قضاییه خواهد بود.
تبصره ۲- دبیر شورای عالی اطلاع رسانی، مسئولیت ابلاغ و پیگیری اجرای مصوبات این شورا را به عهده دارد.
تبصره ۳- جلسات شورای عالی اطلاع رسانی هر سه ماه یکبار تشکیل می‌شود. در موارد ویژه و ضروری، جلسه فوق‌العاده حسب نظر رییس قوه قضائیه تشکیل می‌گردد.
تبصره ۴- دبیر شورای عالی اطلاع رسانی موظف است علاوه بر گزارش‌های توبه‌ای و ویژه هر سه ماه گزارش جامعی از اقدامات دبیرخانه تهیه و به رئیس قوه قضائیه ارائه نماید.
تبصره ۵- حسب مورد به تشخیص رییس شورای اطلاع رسانی از نمایندگان مراجع اداری یا قضایی قوه قضائیه در ارتباط با دستور جلسه دعوت به عمل می‌آید.
ماده ۵- وظایف شورای عالی اطلاع رسانی عبارت است از:
الف- تصویب راهبردها، سیاست‌ها و برنامه‌های کلان حوزه اطلاع رسانی و ارتباطات و تعیین شاخص‌های اصلی آن؛
ب- دریافت گزارش‌های دوره‌ای دبیر شورا و کمیته دائمی و نظارت بر حسن اجرای مصوبات شورا و کمیته دائمی؛
پ- تعیین خطمشی و راهبردهای لازم جهت اتخاذ تدابیر لازم در نظام اطلاع رسانی از طریق اعمال هماهنگی و همکاری دبیرخانه شورای امنیت ملی سازمان صدا و سیما دستگاه‌های کاشف و ضابطان قضایی جامعه موثر رسانه‌ای و سایر مراجع ذیربط؛
ماده ۶- شورای عالی اطلاع رسانی دارای یک دبیرخانه بوده و اداره آن به عهده رییس مرکز رسانه قوه قضاییه می‌باشد که وظایف و اختیارات آن عبارتند از:
الف- دعوت از اعضا و تشکیل و زمانبندی جلسات شورای عالی اطلاع رسانی و کمیته دائمی؛
ب- تنظیم و پیشنهاد دستور جلسات شورای عالی اطلاع رسانی و کمیته دائمی؛
پ- انجام کلیه امور مربوط به تنظیم و تشکیل جلسات تهیه صورت مذاکرات و ابلاغ مصوبات شورای عالی اطلاع رسانی؛
ت- تنظیم گزارش‌های دوره‌ای و موردی از عملکرد شورای عالی اطلاع رسانی و کمیته دائمی وحسب مورد تقدیم به ریاست شورا یا کمیته دائمی؛
ث- جمع‌آوری و تهیه اطلاعات و گزارش‌های مورد نیاز شورای عالی اطلاع رسانی و کمیته دائمی و حسب مورد ارائه به هر یک از آنها؛
ج- ثبت و نگهداری کلیه سوابق و اسناد شورای عالی اطلاع رسانی و کمیته دائمی؛
چ- دریافت پیشنهادها و دیدگاه‌های خبری و رسانه‌ای مقامات قضایی و سایر مسئولان حاکمیتی و انعکاس آنها حسب مورد به شورای عالی اطلاع رسانی و کمیته دائمی؛
ح- نظارت و ارزیابی عملکرد شوراهای اطلاع رسانی استانی؛
خ‌ نظارت بر وضعیت تشکیل موضوع جلسات حسن اجرای مصوبات و تقدیم همه ماهه گزارش آن به ریاست شورا؛
تبصره- تشکیل جلسات فوق‌العاده در شرایط ویژه و ضروری حسب دستور رییس قوه قضائیه صورت می‌‌گیرد.
ماده ۷- اعضای کمیته دائمی شورای عالی اطلاع رسانی عبارتند از:

تبصره ۱- ریاست کمیته دائمی شورای عالی اطلاع رسانی با معاون اول قوه قضائیه است.
تبصره ۲- حسب مورد از نمایندگان مراجع اداری یا قضایی قوه قضائیه در ارتباط با دستور جلسه دعوت به عمل می‌آید.
تبصره ۳- رئیس مرکز رسانه، دبیر این کمیته بوده و جلسات آن، هر پانزده روز یکبار تشکیل می‌شود.
تبصره ۴- این امر مانع از تشکیل جلسات ویژه کمیته دائمی به تشخیص رئیس کمیته به صورت فوق‌العاده نیست.
ماده ۸- کمیته دائمی شورای عالی اطلاع رسانی زیر نظر شورای عالی اطلاع رسانی فعالیت می‌کند و دارای وظایف و اختیارات به شرح ذیل است:
الف‌ تعیین ضرورت‌ها، اولویت‌ها، فوریت‌ها، حجم گستره و کیفیت اطلاع رسانی در موضوعات مهم؛
ب- تعیین نوع و شیوه رفتار رسانه‌ای در مواجهه با موضوعات اطلاع رسانی جاری، اخبار، انتقادات مطالبات و شایعات از قبیل صدور بیانیه، برگزاری نشست خبری تعیین مقام رسمی برای مصاحبه با رسانه یا رسانه‌های مشخص و یا تدوین و نشر بسته مدون رسانه‌ای مشتمل بر محتوای مطبوعاتی رادیویی و تلویزیونی مجازی و یا تلفیقی از آنها؛
تبصره- در موارد فوری با پیشنهاد معاون اول و تایید رییس قوه قضائیه اقدام می‌شود.
پ- بررسی و پیشنهاد سیاست‌ها طرح برنامه و بودجه سالیانه ساختار نظام اطلاع رسانی قوه قضاییه و تقدیم آن به شورای عالی اطلاع رسانی برای تایید نهایی؛
ت- تصویب برنامه‌های لازم به منظور آموزش حقوقی و قضایی عموم جامعه از طریق رسانه.
ث- سازماندهی و تعیین محدوده وظایف و اختیارات و نظارت بر دفاتر استانی مرکز رسانه؛
ج- تصمیم‌گیری در مورد اطلاع رسانی ویژه؛
ماده ۹- به منظور هماهنگی و انسجام بخشی به اطلاع رسانی قضایی استان‌ها شورای اطلاع رسانی به شرح مواد آتی تشکیل می‌شود.
ماده ۱۰- به منظور هماهنگی و انسجام بخشی به اطلاع رسانی قضایی استان‌ها در هر استان شورای اطلاع رسانی استانی تشکیل می‌شود شورای مذکور به ریاست رییس کل دادگستری و با عضویت اعضای شورای قضایی استان تشکیل می‌شود. مدیر روابط عمومی دادگستری دبیر شورا و رئیس دفتر استانی مرکز رسانه است.
تبصره ۱- جلسات شورای اطلاع رسانی استانی هر پانزده روز یکبار تشکیل و مصوبات آن حداکثر ظرف مدت یک روز به دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی ارسال می‌شود در موارد ویژه و ضروری، جلسه فوق‌العاده حسب نظر رئیس کل دادگستری استان تشکیل می‌گردد.
تبصره 2 - نحوه اداره جلسات شورای اطلاع رسانی استانی به موجب شیوه‌نامه‌ای است که به تصویب شورای عالی اطلاع رسانی خواهد رسید.
تبصره ۳- دبیر شورای اطلاع رسانی استانی، رابط این شورا و مسئول هماهنگ سازی تصمیمات و مصوبات آن با مصوبات شورای عالی اطلاع رسانی بوده، علاوه بر ابلاغ و پیگیری اجرای مصوبات شورای عالی و استانی از واحدهای دادگستری استان می‌تواند با هماهنگی رییس شورای اطلاع رسانی استانی و به منظور کیفیت بخشی به اجرای مصوبات مذکور با هر یک از واحدهای فوق جلسات توجیهی برگزار نماید.
تبصره ۴- دبیر شورای اطلاع رسانی استانی موظف است علاوه بر گزارش‌های نوبه‌ای و ویژه هر ماه، گزارش جامعی از اقدامات شورا تهیه و ضمن ارائه به رییس کل دادگستری استان رونوشتی از آن را به دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی ارسال نماید.
ماده ۱۱- شورای اطلاع رسانی استانی تحت نظارت کمیته دائمی شورای عالی اطلاع رسانی است و رییس آن سخنگوی شورا است.
ماده ۱۲- وظایف شورای اطلاع رسانی استانی به شرح ذیل می‌باشد:
الف- پیگیری اجرای سیاست‌های ابلاغی از سوی شورای عالی اطلاع رسانی؛
ب- رصد موضوعات اطلاع رسانی استان و پیش‌بینی نحوه مواجهه با آنها؛
پ- تصویب طرح‌ها، برنامه‌ها، بخشنامه‌ها و بودجه سالیانه اطلاع رسانی دادگستری استان؛
ت- سطح بندی اخبار قضایی استان با تفکیک رویدادهای منحصر به گستره استانی از موضوعات مستعد بازتاب ملی یا بین المللی؛
ث- برنامه ریزی و تصمیم گیری درباره نحوه استفاده از ظرفیت‌های اطلاع رسانی استان؛
ج- نظارت بر حسن اجرای مصوبات شورای استانی؛
چ- نظارت بر کمیته دائمی استان از طریق دریافت و بررسی گزارش‌های دوره‌ای دبیر شورا و کمیته مزبور؛
ح- هماهنگی با مرکز رسانه و شورای عالی اطلاع رسانی در مسائل مهم و تاثیرگذار ملی؛
تبصره- نسبت به موضوعات پرونده‌ها و آرایی که مستعد بازتاب ملی یا بین‌المللی باشد هرگونه اطلاع رسانی رسانه‌ای از قبیل مصاحبه اعلام نظر صدور اطلاعیه و انتشار خبر مستلزم اخذ مجوز به موجب درخواست کتبی دبیر شورای استانی از دبیر شورای عالی اطلاع رسانی است دبیر شورای عالی موظف است درخواست واصله را در اولین جلسه کمیته دائمی مطرح و یا در صورت فوریت با اخذ نظر رئیس کمیته نسبت به آن تصمیم گیری نموده نتیجه را کتبا به دبیر شورای استانی ابلاغ نماید.
ماده ۱۳- کمیته دائمی استانی تحت نظارت شورای اطلاع رسانی استانی است و به ریاست رئیس کل دادگستری استان و با عضویت اعضای زیر تشکیل می‌شود:

تبصره ۱- در صورت ضرورت فوریت و در مواردی که دستور جلسه کمیته دائمی استانی با وظایف دیگر واحدها یا بخش‌های دادگستری استان و یا سایر دستگاه‌ها مرتبط باشد، از بالاترین مقام ذیربط و یا بالاترین مقام استانی دستگاه مربوط برای شرکت در جلسه کمیته دعوت به عمل می‌آید.
تبصره ۲- رییس دفتر استانی مرکز رسانه دبیر کمیته دائمی استانی است و رابط این کمیته و مسئول هماهنگی با مرکز رسانه قوه قضاییه می‌باشد.
تبصره ۳- جلسات این کمیته به طور هفتگی تشکیل می‌شود و نحوه اداره آن به موجب شیوه‌نامه داخلی است که به تصویب کمیته دائمی شورای عالی اطلاع رسانی خواهد رسید.
ماده ۱۳- وظایف و اختیارات کمیته دائمی استانی به شرح ذیل است:
الف- اجرای بندهای «الف» و «ب» ماده ۸ این دستورالعمل در محدوده استان؛
ب- بررسی و پیشنهاد بخشنامه، طرح، برنامه و بودجه سالیانه، اطلاع رسانی دادگستری استان به شورای اطلاع رسانی استانی؛
ماده ۱۵- هر یک از سازمان‌ها و مراکز تابعه و مراجع قضایی از قبیل دیوان عالی کشور، دیوان عدالت اداری و شورای حل اختلاف دارای یک کمیته دائمی متشکل از ۵ عضو به انتخاب رئیس سازمان مرکز یا مرجع قضایی بوده و تحت نظارت شورای عالی اطلاع رسانی اقدام می‌کند. وظایف و اختیارات و نحوه هماهنگی با شوراهای اطلاع رسانی و کمیته‌های دائمی به موجب شیوه‌نامه‌ای که به تصویب رئیس قوه قضاییه می‌رسد.
ماده ۱۶- وظایف مرکز رسانه عبارت است از:
الف- پایش بازخورد رسانه‌ای سیاست‌ها و اقدامات قضایی شامل جمع‌آوری اطلاعات نشر یافته در رسانه‌‌های داخلی و خارجی، پردازش و ارائه تحلیل حسب مورد به مسئولان قوه قضائیه،
ب - اطلاع رسانی شامل انتشار اخبار و پیام‌های رسانه‌ای واحدهای قوه قضاییه با هماهنگی و تأیید آنها از طریق ابزارهای ارتباطی این وظیفه نافی اطلاع رسانی دفاتر استانی در چارچوب‌های مصوب شورای عالی اطلاع رسانی و یا نظارت مرکز نمی‌باشد.
پ- پیشنهاد پیوست رسانه‌ای برای اهداف تصمیمات و اقدامات واحدهای قوه قضاییه و تعامل و هم افزایی با این واحدها برای اجرای پیوست مزبور در قالب محصولات رسانه‌ای و هنری از قبیل فیلم، سریال، نماهنگ، برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی و پویانمایی جهت تصویب در کمیته دائمی؛
ت- تقویت جریان آگاهی بخشی و فرهنگ‌سازی حقوقی و قضایی در خبرگزاری‌ها، مطبوعات، پایگاه‌های اطلاع رسانی مجازی و شبکه‌های اجتماعی؛
ث- نظارت بر رسانه‌های خبری قوه قضاییه؛
ج- تولید و ارائه بسته‌های رصد و تحلیل اخبار و پیشنهادهای رسانه‌ای به سخنگوی قوه قضائیه برگزاری و پوشش رسانه‌ای نشست‌های خبری سخنگو و حسب مورد سایر واحدهای این قوه؛
چ- اداره دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی؛
ح- تحقیقات در حوزه رسانه از قبیل ماهیت، اجزاء، آثار و اهمیت آن با لحاظ جنبه‌های کاربردی؛
خ- سنجش افکار عمومی در موضوعات ارجاعی از ناحیه کمیته اطلاع رسانی از طریق ظرفیت‌های رسانه‌ای؛
د- نظارت و مدیریت عملکرد دفاتر مرکز رسانه در هریک از مراجع ستادی و استانی و تعیین رؤسای دفاتر مذکور با معرفی بالاترین مقام مرجع ذیربط؛
فصل سوم: شرایط اطلاع رسانی
ماده ۱۷- بخش‌های ستادی و اطلاع رسانی تشکیلات قضائی و سازمان‌های تابعه قوه قضائیه موظفند با تأیید رئیس مربوطه اقدامات زیر را انجام دهند:
الف- اخبار و اطلاعات قابل انتشار حوزه تحت پوشش خود را در اسرع وقت و به نحو مستمر از طریق شبکه مخابراتی ایمن و حفاظت شده به مرکز رسانه قوه قضائیه مخابره نمایند.
ب- اطلاعات و اخبار ویژه را بدون فوت وقت در تمامی اوقات شبانه روز و ایام تعطیل به طریق مقتضی به مرجع فوق منعکس نمایند.
ماده ۱۸- انتشار هرگونه خبر گزارش یا مصاحبه مرتبط با مسائل قوه قضائیه در چارچوب سیاست‌هایی صورت خواهد گرفت که به تصویب شورای عالی اطلاع رسانی رسیده و توسط دبیر این شورا ابلاغ می‌شود.
ماده ۱۹- به استثنای مسئولین عالی قضائی اعلام هر گونه خبر یا هر نوع ارتباط رسانه ای قضات، مدیران و کارکنان این قوه اعم از مصاحبه، برگزاری نشست خبری و مطبوعاتی، صدور بیانیه با هماهنگی عالی‌ترین مقام در نهاد مربوطه و اطلاع مرکز رسانه صورت می‌گیرد. تفصیل این ماده را شیوه‌نامه‌ای که به تصویب شورای عالی اطلاع رسانی می‌رسد، تعیین خواهد کرد.
ماده ۲۰- واحدهای قوه قضاییه موظفند پیشنهاد خود در مورد پیوست‌های رسانه‌ای را جهت ارائه به کمیته دائمی اطلاع رسانی به مرکز رسانه اعلام کنند.
ماده ۲۱- نظارت بر حسن اجرای مفاد این آئین‌نامه به عهده رئیس کمیته دائمی اطلاع رسانی قوه قضائیه می‌باشد.
ماده ۲۲- این دستورالعمل در ۲۲ ماده و ۱۹ تبصره در تاریخ ۱۳۹۷/۸/۷ به تصویب رییس قوه قضاییه رسید و از تاریخ تصویب لازم‌الاجرا می‌باشد و کلیه آیین‌نامه‌های مرتبط با این موضوع لغو می‌گردد.

رئیس قوه قضائیه - صادق آملی لاریجانی