شماره: 129244
تاریخ: 1392/08/01
پیوست: دارد
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وزارت دادگستری در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست » که در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ سی و یکم شهریور ماه یکهزار و سیصد و نود و دو مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1392/07/10 به تأیید شورای نگهبان رسیده و طی نامه شماره 44608/10 مورخ 1392/07/21 مجلس شورای اسلامی واصل گردیده است، به پیوست جهت اجرا ابلاغ میگردد.
حسن روحانی
رئیس جمهور
توضیحات تکمیلی:
شماره:44608/10
تاریخ: 1392/07/12
قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست
این قانون به منظور حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست تصویب شده است و فرآیندهای مرتبط با سرپرستی، حقوق و تکالیف سرپرست، نظارت و حمایتهای قانونی را تشریح میکند. قانون بهطور خاص سرپرستی این کودکان را به سازمان بهزیستی کشور واگذار کرده و شرایط و ضوابط سرپرستی را برای افراد مختلف مشخص میکند. در این قانون به تشریح شرایط لازم برای سرپرست شدن و فرآیندهای مرتبط پرداخته شده است.
شرایط سرپرستی
مراجع قانونی برای سرپرستی: سرپرستی کودکان و نوجوانان فاقد سرپرست به اذن مقام معظم رهبری و بر اساس مقررات این قانون انجام میشود. تمامی اتباع ایرانی داخل و خارج کشور میتوانند برای سرپرستی درخواست دهند.
شرایط متقاضیان سرپرستی: متقاضیان سرپرستی باید حداقل 30 سال سن داشته و از لحاظ مالی و روانی توانایی سرپرستی را داشته باشند. در صورتی که زوجین درخواست سرپرستی دهند، باید حداقل پنج سال از زمان ازدواج آنان گذشته باشد.
شرایط خاص برای دختران و زنان بدون شوهر: در صورت درخواست دختران یا زنان بدون شوهر، آنان میتوانند سرپرستی را برای دختران بپذیرند.
اولویتها: اولویت با زوجین بدون فرزند، سپس زنان و دختران بدونشوهر فاقد فرزند و در نهایت زوجین دارای فرزند است.
شرایط اخلاقی و سلامت: افراد درخواستکننده سرپرستی باید از سلامت جسمی و روانی برخوردار و فاقد اعتیاد به مواد مخدر یا الکل باشند.
فرآیند و شرایط سرپرستی
مراحل سرپرستی: سرپرستی ابتدا به صورت آزمایشی ششماهه انجام میشود و پس از این دوره، در صورت رعایت شرایط و با نظر سازمان بهزیستی، حکم سرپرستی قطعی صادر میشود.
شرایط فسخ سرپرستی: در صورتی که شرایط سرپرستی تغییر کند، دادگاه میتواند حکم سرپرستی را فسخ کند.
حمایت مالی: سرپرست باید تمامی هزینههای مربوط به نگهداری، تربیت و تحصیل کودک یا نوجوان تحت سرپرستی را تأمین کند.
حق اولاد و مرخصی: سرپرستان از مزایای حمایتی حق اولاد و مرخصی دوره مراقبت برای کودکان زیر سهسال بهرهمند میشوند.
حقوق کودکان و نوجوانان تحت سرپرستی
اموال و حقوق: پس از صدور حکم سرپرستی، سرپرست موظف به اداره اموال و حقوق کودک یا نوجوان تحت سرپرستی است.
مستمر بودن پرداخت مستمری: حکم سرپرستی به هیچوجه موجب قطع مستمریهای مرتبط با کودک یا نوجوان نمیشود.
پروسههای نظارتی و قضائی
نظارت سازمان بهزیستی: سازمان بهزیستی موظف است در طول دوره سرپرستی، نظارتهای لازم را انجام دهد.
ثبت در شناسنامه و اسناد سجلی: پس از صدور حکم سرپرستی، شناسنامه جدید با نام خانوادگی سرپرست صادر میشود.
ویژگیها و محدودیتها
محدودیت در تعداد کودکان تحت سرپرستی: هر سرپرست نمیتواند بیش از دو کودک را به طور همزمان سرپرستی کند، مگر آنکه کودکان اعضای یک خانواده باشند.
فسخ حکم سرپرستی در صورت عدم صلاحیت: دادگاه میتواند حکم سرپرستی را در صورت عدم صلاحیت سرپرست یا تغییر شرایط فرد فسخ کند.
پیشفرضهای دینی و مذهبی: سرپرستی باید با رعایت مصلحت کودک و مطابق با اصول دینی و مذهبی انجام گیرد.
حقوق و مزایای ویژه برای کودکان تحت سرپرستی
مستحق بودن برای دریافت مستمری و مزایا: کودکان و نوجوانان تحت سرپرستی از حقوق و مزایای مختلف از جمله بیمه و مستمریها برخوردار خواهند شد.
پاسخگویی به مسایل و مشکلات خارج از کشور: اگر کودک یا نوجوان تحت سرپرستی قصد سفر به خارج از کشور را داشته باشد، این امر باید با موافقت سرپرست و نظر دادستان صورت گیرد.
آییننامه اجرایی و نهایی
آییننامه اجرایی: بهمنظور تسهیل در اجرای این قانون و مشخص کردن جزئیات، آییننامه اجرایی آن در مدت سه ماه از تاریخ تصویب باید توسط هیأت وزیران تصویب شود.
در نهایت، قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست با هدف ارتقاء سطح رفاه و امنیت این گروه از جامعه طراحی شده و به دنبال تقویت فرآیندهای قانونی در زمینه سرپرستی، آموزش و مراقبت از کودکان و نوجوانان است.
