36- بخشنامه شماره 02/317016 مورخ 1402/12/24; ابلاغ «دستورالعمل نحوه واگذاری سرمایه‎گذاری غیر بانکی مؤسسات اعتباری »

دستورالعمل جدید بانک مرکزی برای واگذاری سرمایه‌گذاری‌های غیربانکی مؤسسات اعتباری

۰۲٫۳۱۷۰۱۶ مهار تورم اندروید مهار تورم اندروید «بخشنامه» جهت اطلاع مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک موسسات اعتباری غیر بانکی و بانک مشترک ایران - ونزوئلا ارسال میشود با سلام احتراما، همان گونه که مستحضرند؛ به موجب بند (الف) تبصره ماده (۱۷) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور در مواردی که بانک یا مؤسسه اعتباری غیربانکی حسب مورد به تأیید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با سازمان بورس و اوراق بهادار اقدامات لازم برای واگذاری داراییهای موضوع آن ماده را انجام داده ولی به عللی خارج از اراده بانک یا مؤسسه اعتباری واگذاری آن ممکن نشده باشد از شمول مجازاتهای مقرر در ماده مذکور مستثنی میباشد. بر همین اساس و به منظور ایجاد سازوکار واحد برای اجرای بند (الف) تبصره ماده (۱۷) قانون یاد شده دستورالعمل نحوه واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسات اعتباری تدوین و در جلسه مورخ ۱۴۰۲٫۱۲٫۲ کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری بانک مرکزی مورد تأیید واقع شد. شایان ذکر است از تاریخ ابلاغ این بخشنامه مفاد دستور العمل ،موصوف ملاک تصمیم گیری در خصوص اعمال مجازاتهای مقرر در ماده (۱۷) «قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور میباشد. اهم مفاد دستورالعمل حاضر به شرح زیر است: -۱ شرایط و تشریفات واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسات اعتباری در شرکتهای پذیرفته شده در بازار سرمایه تابع ضوابط و مقررات حاکم بر بازار سرمایه میباشد. واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند. باید از طریق مزایده صورت پذیرد. - تعیین قیمت پایه سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند باید با مراجعه به کارشناس کارشناسان رسمی شامل کارشناسان کانون کارشناسان رسمی دادگستری یا مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه خارج از مؤسسه اعتباری صورت پذیرد. - در واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند، تعیین قیمت پایه ی سرمایه گذاری مزبور توسط کارکنان و سهامداران شرکتهایی که سهام و یا سهم الشرکه ی آنها واگذار میشود ولو آن که کارشناس رسمی باشند، ممنوع است. ه در واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند، مدت اعتبار ارزیابی که توسط کارشناس رسمی انجام شده حداکثر شش ماه از تاریخ ارزیابی است. واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند. به صورت نقدی و اقساطی و با اولویت واگذاری نقدی مجاز است. در صورت واگذاری به صورت اقساطی پرداخت حداقل ده درصد از قیمت واگذاری به صورت نقدی الزامی است. مدت بازپرداخت اقساط با لحاظ یک سال دوره تنفس حداکثر پنج سال است نرخ سود در واگذاری اقساطی سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه تهران ، بلوار میرداماد، پلاک ۱۸ تلفن: ۲۹۹۵۱ کدپستی: ۳۱- ۱۵۴۹۶ فاکس : ۶۶۷۳۵۶۷۴ ریاست اینترنتی: www.cbi.ir را مهار تورم شدید اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند معادل حداکثر نرخ سود مصوب شورای پول و تسهیلات در قالب عقود غیر مشارکتی می باشد. مؤسسه اعتباری باید حداقل چهار بار در سال نسبت به برگزاری مزایده برای واگذاری سرمایه گذاری غیر بانکی در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند اقدام نماید فاصله زمانی بین برگزاری هر مزایده با مزایده قبلی همان سرمایه گذاری غیربانکی حداکثر دو ماه است. انجام حداقل چهار بار عرضه ی سرمایه گذاری غیربانکی در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته شده اند با فاصله زمانی حداکثر دو ماه در طول یک سال الزامی است مگر آن که در ضوابط و مقررات حاکم بر بازار سرمایه به نحو دیگری مقرر شده باشد. در صورتی که مزایده ی سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند به صورت ارائه ی پاکتهای حاوی قیمت و بازگشایی آنها در روز مشخصی باشد، تعیین مهلت ارائه ی پاکتهای مزایده در فاصله ی زمانی بیستم اسفند ماه هر سال تا پانزدهم فروردین ماه سال بعد ممنوع است. برگزاری مزایده ی حضوری در فاصله ی زمانی فوق نیز ممنوع است. ۱۰ - واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی به سایر مؤسسات اعتباری شرکتهای تابعه ی موسسه اعتباری متبوع یا شرکتهای تابعه ی سایر مؤسسات اعتباری ممنوع است همچنان که توثیق سرمایه گذاری های بانکی غیر بانکی مؤسسه اعتباری نزد سایر اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از مؤسسات اعتباری و غیر آنها به استثنای بانک مرکزی ممنوع میباشد. ۱۱ - ارایه گزارش مربوط به جزییات سرمایه گذاریهای غیربانکی واگذار شده از جمله نام و مشخصات خریدار قیمت پایه سهام و سهم الشرکه غیر بانکی قیمت واگذاری شرایط واگذاری و سایر اطلاعات مورد نیاز بانک مرکزی و همچنین فهرست و مشخصات سرمایه گذاریهای غیربانکی که بنا به دلایل خارج از اراده مؤسسه اعتباری قادر به واگذاری آنها نشده به همراه دلایل عدم امکان واگذاری هر سه ماه یک بار به بانک مرکزی الزامی است. در پایان ضمن ایفاد یک نسخه از دستورالعمل ،موصوف خواهشمند است دستور فرمایند مراتب به قید تسریع و با لحاظ مفاد بخشنامه شماره ۹۶٫۱۴۹۱۵۳ مورخ ۱۳۹۶٫۵٫۱۶، به تمامی واحدهای ذی ربط آن بانک مؤسسه اعتباری غیر بانکی ابلاغ شده و بر حسن اجرای آن نیز نظارت دقیق به عمل آید. ۶۳۵۹۴۹۶٫ مدیریت کل مقررات مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی اداره مطالعات و مقررات بانکی حمیدرضا غنی آبادی ۳۲۱۵-۰۲ تهران بلوار میردانا - پلاک ۱۸ تلفن: ۲۹۵۱ کد پستی: ۳۱- ۱۵۴۹۶ فاکس: ۶۷۳۵۶۷۴ ۶ ریاست اینترنتی : www.cbi.ir بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدیریت کل مقررات مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی اداره مطالعات و مقررات بانکی دستورالعمل نحوه واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسات اعتباری اسفند ۱۴۰۲ باسمه تعالی مقدمه در اجرای تکلیف مقرر در بند «ب» ماده (۱۶) و به استناد مفاد بند «الف» تبصره یک ذیل ماده (۱۷) «قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور» «دستورالعمل نحوه واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسات اعتباری که از این پس به اختصار «دستورالعمل نامیده میشود به شرح زیر تدوین می گردد فصل اول تعاریف و کلیات ماده ۱ در این دستور العمل واژه ها و اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند بانک مرکزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مؤسسه اعتباری بانک یا مؤسسه اعتباری غیربانکی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تأسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی قرار دارد؛ شرکت تابعه شخص حقوقی که مؤسسه اعتباری به صورت مستقیم یا غیر مستقیم مالک بیش از پنجاه درصد سهام آن بوده یا اکثریت اعضای هیأت مدیره آن را تعیین کند؛ سرمایه گذاری غیربانکی سهام و سهم الشرکه تحت تملک مؤسسه اعتباری در اشخاص حقوقی که عملیات آنها مصداق فعالیت بانکی موضوع دستورالعمل سرمایه گذاری در اوراق بهادار مصوب جلسه مورخ ۱۳۹۶٫۲٫۱۲ شورای پول و اعتبار و اصلاحیه های پس از آن نمی باشد. بازار سرمایه بورس اوراق بهادار یا بازارهای خارج از بورس موضوع قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران ماده ۲ مؤسسه اعتباری مکلف است با رعایت مفاد این دستورالعمل در واگذاری سرمایه گذاریهای غیربانکی تسریع نماید. تبصره - رعایت مفاد این دستور العمل نافی رعایت شرایط و تشریفات واگذاری سرمایه گذاری های غیربانکی مؤسسه اعتباری در سایر قوانین و مقررات لازم الاجرا نمی باشد. ماده ۳- مؤسسه اعتباری باید سرمایه گذاری غیربانکی در شرکتهای پذیرفته شده در بازار سرمایه را از طریق بازار سرمایه واگذار نماید. ماده ۴ واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مازاد مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند، باید از طریق مزایده صورت پذیرد. ماده ۵ واگذاری آن بخش از سرمایه گذاریهای بانکی مازاد که فراتر از حدود مقرر در ضوابط ابلاغی بانک مرکزی است نیز مشمول این دستور العمل بوده و حسب مورد باید با رعایت ضوابط ناظر بر واگذاری سرمایه گذاری های غیربانکی در شرکتهای پذیرفته شده پذیرفته نشده در بازار سرمایه انجام پذیرد. فصل دوم - شرایط و تشریفات واگذاری ماده ۶ شرایط و تشریفات واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسات اعتباری در شرکتهای پذیرفته شده در بازار سرمایه تابع ضوابط و مقررات حاکم بر بازار سرمایه میباشد. ماده ۷ تعیین قیمت پایه سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند با مراجعه به کارشناس کارشناسان رسمی شامل کارشناسان کانون کارشناسان رسمی دادگستری یا مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه خارج از مؤسسه اعتباری صورت می پذیرد. ماده ۸ برای تعیین قیمت پایه سرمایه گذاری غیربانکی در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند، اخذ نظر حداقل سه کارشناس رسمی الزامی میباشد تبصره - چنانچه قیمت پایه سرمایه گذاری غیربانکی موضوع این ماده مطابق برآورد اولیه ی مؤسسه اعتباری حداکثر پنجاه میلیارد ریال باشد اخذ نظر یک کارشناس رسمی کفایت می نماید. ماده ۹ - در واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند، تعیین قیمت پایه ی سرمایه گذاری مزبور توسط کارکنان و سهامداران شرکتهایی که سهام و یا سهم الشرکه ی آنها واگذار می شود ولو آن که کارشناس رسمی باشند، ممنوع است. ماده ۱۰ در واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند مدت اعتبار ارزیابی که توسط کارشناس رسمی انجام شده حداکثر شش ماه از تاریخ ارزیابی است. ماده ۱۱ واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند، به صورت نقدی و اقساطی و با اولویت واگذاری نقدی مجاز است. تبصره - در صورت واگذاری به صورت اقساطی پرداخت حداقل ده درصد از قیمت واگذاری به صورت نقدی الزامی است. مدت بازپرداخت اقساط با لحاظ یک سال دوره تنفس حداکثر پنج سال است. ماده ۱۲ نرخ سود در واگذاری اقساطی سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند معادل حداکثر نرخ سود مصوب شورای پول و اعتبار برای اعطای تسهیلات در قالب عقود غیر مشارکتی می باشد. ماده ۱۳- مؤسسه اعتباری مکلف است ضمن رعایت ضوابط مربوط به اطلاع رسانی عرضه سرمایه گذاری غیربانکی از طریق بازار سرمایه یا تشریفات مزایده اطلاعیه عرضه یا آگهی مزایده سرمایه گذاری غیربانکی را به طرق مقتضی از قبیل درج در پایگاه اطلاع رسانی مؤسسه اعتباری حداقل یکی از روزنامه های کثیر الانتشار تبلیغ در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و یا سامانه های واگذاری اموال مازاد بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی درج و منتشر نماید. ماده ۱۴ مؤسسه اعتباری باید حداقل چهار بار در سال نسبت به برگزاری مزایده برای واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند اقدام نماید فاصله زمانی بین برگزاری هر مزایده با مزایده قبلی همان سرمایه گذاری غیربانکی حداکثر دو ماه است. تبصره انجام حداقل چهار بار عرضه ی سرمایه گذاری غیربانکی در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته شده اند با فاصله زمانی حداکثر دو ماه در طول یک سال الزامی است مگر آن که در ضوابط و مقررات حاکم بر بازار سرمایه به نحو دیگری مقرر شده باشد. ماده ۱۵ مؤسسه اعتباری باید فهرست مشخصات و قیمت پایه ی واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند مهلت زمانی ارائه ی پاکتهای مزایده تاریخ برگزاری جلسه مزایده ی حضوری و سایر اطلاعات لازم را به نحو مقتضی به ویژه درج در آگهی مزایده به اطلاع متقاضیان برساند. ماده ۱۶ در صورتی که مزایده ی سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند به صورت ارائه ی پاکتهای حاوی قیمت و بازگشایی آنها در روز مشخصی باشد تعیین مهلت ارائه ی پاکتهای مزایده در فاصله ی زمانی بیستم اسفند ماه هر سال تا پانزدهم فروردین ماه سال بعد ممنوع است. برگزاری مزایده ی حضوری در فاصله ی زمانی فوق نیز ممنوع است. ماده ۱۷ واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی به سایر مؤسسات اعتباری شرکتهای تابعه ی موسسه اعتباری متبوع یا شرکتهای تابعه ی سایر مؤسسات اعتباری ممنوع است. ماده ۱۸ توثیق سرمایه گذاریهای غیربانکی مؤسسه اعتباری نزد سایر اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از مؤسسات اعتباری و غیر آنها به استثنای بانک مرکزی ممنوع است. ماده ۱۹ مؤسسه اعتباری میتواند در صورت عدم امکان واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی مؤسسه اعتباری در شرکتهایی که در بازار سرمایه پذیرفته نشده اند در مزایده اول با کاهش حداکثر ده درصد در قیمت پایه ی اولیه مجددا نسبت به برگزاری مزایده اقدام نماید در صورتی که سرمایه گذاری غیر بانکی به فروش نرسد مؤسسه اعتباری میتولند سرمایه گذاری غیربانکی مزبور را تا بیست درصد کمتر از قیمت پایه ی اولیه به مزایده گذارد. فصل سوم گزارشگری ماده ۲۰ مؤسسه اعتباری مکلف است هر سه ماه یک بار گزارش مربوط به جزییات سرمایه گذاری های غیربانکی واگذار شده از جمله نام و مشخصات خریدار قیمت پایه سهام و سهم الشرکه غیربانکی قیمت واگذاری شرایط واگذاری و سایر اطلاعات مورد نیاز بانک مرکزی و همچنین فهرست و مشخصات سرمایه گذاریهای غیربانکی که بنا به دلایل خارج از اراده قادر به واگذاری آنها نشده را به همراه دلایل عدم امکان واگذاری به بانک مرکزی ارایه نماید. ماده ۲۱ مؤسسه اعتباری موظف است اطلاعات مربوط به واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی را به طرق مقتضی و از جمله درج در یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی و گزارش هیأت مدیره در مجمع عمومی سالانه افشا نماید. ماده ۲۲ مدیر ارشد رعایت قوانین و مقررات (تطبیق موظف است گزارشهای مربوط به رعایت مفاد این دستورالعمل را در مقاطع زمانی شش ماهه به کمیته رعایت قوانین و مقررات (تطبیق ارایه نموده و پس از طرح در کمیته یادشده مراتب را در هیأت مدیره برای تصویب گزارش نماید و مصوبه هیأت مدیره را به انضمام مستندات مربوطه به بانک مرکزی ارسال کند. تبصره در صورتی که اقدامات اصلاحی مصوب هیأت مدیره اعمال نگردید مدیر ارشد رعایت قوانین و مقررات (تطبیق) موظف است گزارش آن را به همراه علت عدم اجرا و قصور هر یک از بخشهای موسسه اعتباری به صورت سالیانه به بانک مرکزی ارسال نماید. فصل چهارم ضمانت اجرا ماده ۲۳ تخطی از مفاد این دستور العمل موجب اعمال مجازاتهای مقرر در قوانین و مقررات مربوط و از جمله ضمانت اجراهای مقرر در ماده (۱۷) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور می گردد تبصره موارد زیر از شمول مجازاتهای مقرر در این ماده مستثنی است مواردی که مؤسسه اعتباری اقدامات لازم برای واگذاری سرمایه گذاریهای غیربانکی و بانکی مازاد را در چارچوب مفاد این دستور العمل انجام داده ولی واگذاری سرمایه گذاریهای مزبور ممکن نشده باشد؛ ۲- عدم واگذاری سرمایه گذاریهای بانکی مازاد و سرمایه گذاریهای غیر بانکی حسب تأیید بانک مرکزی مصداق تملک قهری به شرح مندرج در ماده (۲) آیین نامه اجرایی جزء «ب» تبصره یک بند «ت» ماده (۱۷) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور موضوع تصویب نامه شماره ۴۱۸۴۲ ت ۵۲۰۲۷ ۵ مورخ ۱۳۹۴٫۴٫۴ هیأت وزیران و اصلاحات بعدی آن باشد تا یک سال پس از تاریخ تملک دستورالعمل نحوه واگذاری سرمایه گذاری غیربانکی متعلق به مؤسسات اعتباری در (۲۳) ماده و (۶) تبصره در پنجاه و دومین جلسه مورخ ۱۴۰۲٫۱۲٫۲ کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری بانک مرکزی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا می باشد.