بخشنامه شماره 01/148841 مورخ 1401/06/14; ابلاغ «دستورالعمل ناظر بر حساب سپرده تجاری و خدمات بانکی مرتبط با آن»

• تمامی حساب های سپرده بانکی اشخاص حقوقی، حساب تجاری محسوب می‌شوند.
• حساب سپرده بانکی اشخاص حقیقی حساب غیر تجاری است و فقط در صورت طی یکی از تشریفات مذکور در ماده (۴) دستورالعمل به حساب تجاری تبدیل میشود غیر تجاری شدن حساب‌های تجاری اشخاص حقیقی نیز فقط در چارچوب رویه های مذکور در همان ماده میسر است.
• مؤسسه اعتباری صرفا مجاز به پذیرش درخواست تجاری شدن حساب سپرده مشتری خارجی است که یکی از مجوزهای فعالیت معتبر شامل اجازه اشتغال صادره توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا مجوز سرمایه‌گذاری خارجی موضوع ماده (۶) قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی را ارائه نماید. مشتریان خارجی فعلی مؤسسات اعتباری که از ابزارهای پذیرش استفاده می‌کنند یک سال مهلت دارند تا مجوزهای لازم را اخذ و به مؤسسه اعتباری ارائه نمایند.
• مؤسسه اعتباری مجاز به پذیرش درخواست ورود شریک جدید به حساب تجاری مشترک نمی‌باشد. متقاضیان در صورت نیاز به توسیع شرکاء باید درخواست افتتاح حساب مشترک جدید به مؤسسه اعتباری ارائه و تشریفات لازم را سپری کنند. شایان ذکر می‌داند درخواست خروج هر یک از شرکاء از حساب تجاری مشترک پس از طی رویه‌های مذکور در ماده (۹) دستور العمل میسر می‌باشد.
• در دستورالعمل مذکور و در رابطه با خدمات بانکی مرتبط با کسب و کار اشخاص کنترلهایی در نظر گرفته شده که مهمترین آنها به قرار زیر است:

1. هرگونه ارائه خدمات بانکی برای تأمین ارز مربوط به واردات کالا و خدمات منوط به وجود حساب تجاری به نام متقاضی واردات می‌باشد انتقال وجوه ریالی مربوط به تقاضای تأمین ارز به منظور واردات کالا و خدمات نیز صرفا از محل حساب تجاری امکان پذیر می‌باشد.
2. هرگونه اعطای تسهیلات ریالی و ارزی منوط به وجود حساب تجاری به نام متقاضی تسهیلات و کارسازی وجه آن در حساب تجاری می‌باشد مگر آن که به تشخیص رکن اعتباری مربوط در مؤسسه اعتباری اعطای تسهیلات ریالی در قالب قرض الحسنه فروش اقساطی اجاره به شرط تملیک جعاله و مرابحه به مشتری در امور غیر تجاری کاربرد داشته باشد. این مهم بر صدور هر گونه ضمانت نامه و نیز گشایش هرگونه اعتبار اسنادی نیز تسری دارد.

• برای صاحبان حساب‌های تجاری مشوقهای بانکی به شرح مذکور در ماده (۱۶) دستور العمل در نظر گرفته شده که مؤسسه اعتباری با لحاظ داشت ماهیت و میزان فعالیت تجاری صاحبان حسابهای تجاری موظف به کاربست آنها می‌باشد.
• واحد مبارزه با پولشویی مؤسسه اعتباری مسئول نظارت بر اجرای مفاد این دستورالعمل در نظر گرفته شده است.

مدیریت کل مقررات مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی

1. بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛
2. سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور؛
3. مؤسسه اعتباری: بانک یا مؤسسه اعتباری غیربانکی که به موجب قانون و یا با مجوز بانک مرکزی تأسیس شده و تحت نظارت آن بانک قرار دارد؛
4. مشتری: به شخص حقیقی اعم از ایرانی و خارجی اطلاق می‌گردد که دارنده حساب سپرده بانکی نزد مؤسسه اعتباری باشد و یا درخواست وی مبنی بر افتتاح حساب سپرده بانکی به مؤسسه اعتباری ارائه شده باشد؛
5. حساب تجاری: هرگونه حساب سپرده بانکی متعلق به مشتری که به عنوان حساب تجاری از سوی سازمان اعلام شده و فعالیت تجاری متناظر با آنها تعیین شده باشد حساب‌های فروش پس از تایید سازمان و نیز حساب‌های سپرده اشخاص حقوقی حساب تجاری محسوب می‌شوند.
6. حساب غیر تجاری: هر حساب سپرده بانکی متعلق به مشتری غیر از حساب‌های تجاری؛
7. سامانه سیاح: سامانه ای است که تحت راهبری و مدیریت بانک مرکزی بوده و از طریق آن اطلاعات حساب‌های سپرده توسط مؤسسات اعتباری ثبت می‌گردد.
8. شخص حقوقی غیر فعال: شخص حقوقی که به موجب تبصره (۴) ماده (۱۸۶) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب سال ۱۳۶۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی به مدت پنج (۵) سال فاقد فعالیت اقتصادی بوده و از طریق پایگاه اطلاعات هویتی اشخاص حقوقی ایرانی به عنوان «غیر فعال مالیاتی» به مؤسسات اعتباری معرفی می‌شود.

• ۱-۴- اعلام اطلاعات حساب سپرده بانکی به سازمان توسط مشتری و دریافت تأییدیه سامانه‌ای سازمان از طریق سامانه سیاح که متضمن تجاری شدن حساب سپرده بانکی مربوط باشد؛
• ۲-۴- اعلام اطلاعات حساب سپرده بانکی و پرونده مالیاتی به مؤسسه اعتباری توسط مشتری و دریافت تأییدیه سامانه‌ای سازمان از طریق سامانه سیاح که متضمن تجاری شدن حساب سپرده بانکی مربوط باشد.

1. اعلام اطلاعات حساب تجاری به سازمان توسط مشتری و دریافت تأییدیه سامانه ای سازمان از طریق سامانه سیاح که متضمن غیر تجاری شدن حساب سپرده بانکی مربوط باشد؛
2. اعلام اطلاعات حساب تجاری به مؤسسه اعتباری توسط مشتری و دریافت تأییدیه سامانه‌ای سازمان از طریق سامانه سیاح که متضمن غیر تجاری شدن حساب سپرده بانکی مربوط باشد.

• ۱-۱۶- اعطای دسته چک جدید در صورت بازگشت تمامی برگه‌های دسته چک‌های قبلی و نیز بازگشت 3/5 (۶۰ واحد درصد) از برگه های آخرین دسته چک متصل به حساب تجاری؛ 
• ۲-۱۶- اعمال تخفیف در کارمزد خدمات بانکی حداکثر تا «۴۰ درصد» فقط در رابطه با سرفصل های صدور انواع ضمانتنامه "حواله ها" و "وصول بروات" مندرج در «جدول کارمزد خدمات بانکی ریالی و الکترونیکی مصوب هیأت عامل بانک مرکزی؛
• ۳-۱۶- افزایش محدودیت روزانه برداشت غیر حضوری از کلیه حسابهای تجاری مشتری، حداکثر تا پنج میلیارد ریال؛
• ۴-۱۶- افزایش محدودیت ماهانه برداشت غیر حضوری از کلیه حسابهای تجاری مشتری، حداکثر تا سی میلیارد ریال؛
• ۵-۱۶- در اولویت قراردادن ضمانت اشخاص دارای حساب تجاری به عنوان یکی از وثایق قابل قبول برای اعطای تسهیلات خرد موضوع «دستورالعمل اجرایی اعطای تسهیلات خرد» مصوب کمیسیون مقررات و نظارت مؤسسات اعتباری بانک مرکزی
• ۶-۱۶- عدم اعمال محدودیتهای مربوط به تعداد مجاز حساب سپرده اشخاص حقیقی در افتتاح و نگهداری حساب تجاری برای مشتری؛ 
• تبصره - بانک مرکزی با ملحوظ نظر قراردادن ماهیت و میزان فعالیت تجاری مشتری محدودیت تعداد حساب تجاری را در هنگام افتتاح حساب از طریق سامانه سیاح اعمال مینماید.

• تبصره- مؤسسه اعتباری باید سازوکارهای اجرایی لازم را برای واحد مبارزه با پولشویی تمهید نماید به نحوی که متضمن همکاری سایر واحدهای ذی ربط - به ویژه واحد فناوری اطلاعات با واحد مبارزه با پولشویی باشد.